Η τραγελαφική ανθρώπινη αναπηρία που σου επιτρέπει να ανατέμνεις το διαζύγιο, τη χρεοκοπία και την υπαρξιακή κρίση του γείτονα με τη διαύγεια αρχαίου φιλοσόφου, την ίδια ακριβώς στιγμή που η δική σου ζωή έχει πάρει φωτιά και εσύ προσπαθείς να τη σβήσεις κοπανώντας την με ένα σφυρί.
Πήρε το όνομά του από τον Βασιλιά Σολομώντα, έναν τύπο παγκοσμίως διάσημο για τη μοναδική του ικανότητα να λύνει τα προβλήματα των ξένων με μια ατάκα, ο οποίος ωστόσο χρειάστηκε 700 συζύγους, 300 παλλακίδες και έναν γιο που κατέστρεψε το βασίλειό του για να αποδείξει πόσο άθλιος ήταν στο να διαχειρίζεται τα δικά του.Επειδή όμως η Εξέλιξη έχει σαδιστικό χιούμορ, η σύγχρονη ψυχολογία ανακάλυψε ότι υπάρχει μόνο ένα αντίδοτο σε αυτή την υστερία του «Εγώ». Η θεραπεία ονομάζεται Ιλλεισμός.
Ο Ιλλεισμός είναι η μεγαλοπρεπής γλωσσική απάτη του να μιλάς για τον εαυτό σου στο τρίτο πρόσωπο. Ιστορικά, αυτό ήταν ένα προνόμιο που επιτρεπόταν αποκλειστικά σε Ρωμαίους δικτάτορες που ήθελαν να ακούγονται σαν μαρμάρινα αγάλματα («Ο Καίσαρας δεν φοβάται»), σε κακομαθημένους αθλητές με εγώ σε μέγεθος γηπέδου, και σε τρόφιμους ψυχιατρείων. Σήμερα, όμως, η επιστήμη το πλασάρει ως την απόλυτη «γνωστική στρατηγική». Αφού ο εγκέφαλός μας παθαίνει βραχυκύκλωμα μπροστά στον καθρέφτη, αναγκαζόμαστε να τον ξεγελάσουμε. Αναφερόμενος στον εαυτό σου στο τρίτο πρόσωπο, πείθεις τον νευρωτικό πίθηκο που ζει μέσα στο κρανίο σου ότι το πρόβλημα δεν είναι δικό σου, αλλά κάποιου δύστυχου ξένου που όλως τυχαίως έχει το όνομά σου.
Έτσι, μουρμουρίζοντας «Ο Κώστας πρέπει να ηρεμήσει πριν καταστρέψει τη ζωή του», η αμυγδαλή του εγκεφάλου χαλαρώνει επειδή νομίζει ότι κάνεις κήρυγμα σε άλλον, και η λογική επιστρέφει ως δια μαγείας. Είναι ο απόλυτος, κυνικός θρίαμβος της ανθρώπινης φύσης: η μόνη μέθοδος για να λειτουργήσουμε επιτέλους ως λογικά όντα, είναι να πείσουμε τον εαυτό μας ότι είμαστε απλοί θεατές στο ίδιο μας το ναυάγιο.
Σοβαρά τώρα , ο Ιλλεισμός (illeism) είναι η πρακτική του να αναφέρεται κάποιος στον εαυτό του στο τρίτο πρόσωπο, χρησιμοποιώντας το όνομά του ή αντωνυμίες (όπως "αυτός" ή "αυτή"), αντί για το συνηθισμένο "εγώ".
Ο όρος επινοήθηκε το 1809 από τον Άγγλο ποιητή και φιλόσοφο Samuel Taylor Coleridge και προέρχεται από τη λατινική λέξη *ille*, που σημαίνει «εκείνος». Αν και στην ποπ κουλτούρα συχνά συνδέεται με τον εγωκεντρισμό ή την εκκεντρικότητα, η σύγχρονη ψυχολογία έχει αναδείξει τον ιλλεισμό σε ένα ισχυρό εργαλείο αυτοβελτίωσης.
Οι δύο όψεις του Ιλλεισμού
1. Το στερεότυπο: Μεγαλομανία και Εκκεντρικότητα
Ιστορικά, η χρήση του τρίτου προσώπου ήταν ένας τρόπος για να προσδώσει κάποιος στον εαυτό του αντικειμενικό κύρος, ιστορικό βάρος ή απλώς να τονίσει τη σπουδαιότητά του.
Ο Ιούλιος Καίσαρας έγραψε τα Απομνημονεύματα περί του Γαλατικού Πολέμου εξ ολοκλήρου στο τρίτο πρόσωπο («Ο Καίσαρας διέταξε…»), για να ακούγονται τα επιτεύγματά του σαν αδιαμφισβήτητα ιστορικά γεγονότα.
Ο Σουρεαλιστής ζωγράφος Σαλβαδόρ Νταλί και ο Γάλλος στρατηγός Σαρλ ντε Γκωλ μιλούσαν συχνά για τον εαυτό τους στο τρίτο πρόσωπο, καλλιεργώντας μια αύρα μύθου γύρω από το όνομά τους.
Στον αθλητισμό, προσωπικότητες όπως ο Πελέ ή ο ΛεΜπρόν Τζέιμς έχουν χρησιμοποιήσει τον ιλλεισμό σε συνεντεύξεις τους («Πρέπει να κάνω αυτό που είναι καλύτερο για τον ΛεΜπρόν»).
2. Το επιστημονικό εύρημα: Συναισθηματική Ρύθμιση
Σε αντίθεση με τη φήμη του ως δείγμα εγωισμού, μελέτες (όπως αυτές του νευροεπιστήμονα Ethan Kross στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν) έχουν αποδείξει ότι η σιωπηλή, εσωτερική χρήση του ιλλεισμού είναι εξαιρετικά ευεργετική. Όταν εγκαταλείπουμε το "εγώ":
Απενεργοποιείται η Αμυγδαλή: Η περιοχή του εγκεφάλου που σχετίζεται με τον φόβο και τον πανίκο ηρεμεί. Η λέξη «εγώ» είναι στενά συνδεδεμένη με τα συναισθήματά μας. Το όνομά μας, αντίθετα, συνδέεται περισσότερο με το πώς βλέπουμε τους άλλους.
Ενεργοποιείται ο Προμετωπιαίος Φλοιός: Ενισχύεται η λογική σκέψη και η ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, ακριβώς επειδή βγαίνουμε από το "μάτι του κυκλώνα".
Μειώνεται ο Μηρυκασμός: Σταματάμε να αναμασάμε τις ίδιες καταστροφολογικές σκέψεις (overthinking) και μειώνεται αισθητά το κοινωνικό άγχος.
Η διαφορά κρίνεται στο πώς το χρησιμοποιείτε: Το να μιλάτε φωναχτά στο τρίτο πρόσωπο σε ένα τραπέζι με φίλους ίσως τους κάνει να σας κοιτάξουν περίεργα. Το να χρησιμοποιείτε όμως τον ιλλεισμό εσωτερικά, ως σιωπηλό εσωτερικό διάλογο σε στιγμές κρίσης, είναι μια επιστημονικά αποδεδειγμένη μέθοδος ηρεμίας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου