Πέμπτη 1 Οκτωβρίου 2026

1814: Η χρονιά που η Άλγεβρα απέκτησε δύο νέες λέξεις

 

#Σανσημερα #ΜαθηΜαγικοΗμερολογιο   Σαν σημερα,το 1814  εμφανίστηκαν οι όροι «αντιμεταθετικός» και «επιμ
εριστικός»;

Το 1814, ο Γάλλος μαθηματικός François-Joseph Servois χρησιμοποίησε σε μαθηματικό κείμενο τους γαλλικούς όρους που αντιστοιχούν στα σημερινά  «αντιμεταθετικός»  (commutative) και «επιμεριστικός» (distributive).

 Η εργασία του, με τίτλο Essai sur un nouveau mode d'exposition des principes du calcul différentiel, δημοσιεύθηκε στα Annales de mathématiques pures et appliquées του Gergonne, στον 5ο τόμο, τεύχος IV, την 1η Οκτωβρίου 1814. Οι χρήσεις αυτές θεωρούνται οι πρώτες γνωστές μαθηματικές εμφανίσεις των συγκεκριμένων όρων.

Ο Servois δεν ήταν όμως μόνο μαθηματικός.

Γεννήθηκε το 1767 και αρχικά ακολούθησε εκκλησιαστική σταδιοδρομία. Χειροτονήθηκε ιερέας στην Besançon, αλλά μέσα στην ταραχώδη περίοδο της Γαλλικής Επανάστασης εγκατέλειψε τα εκκλησιαστικά του καθήκοντα και, το 1793, κατατάχθηκε στον στρατό.

Το 1794, ύστερα από σύντομη εκπαίδευση στη σχολή πυροβολικού του Châlons-sur-Marne, έγινε αξιωματικός του πυροβολικού. Παρότι συμμετείχε σε στρατιωτικές εκστρατείες, αφιέρωνε μεγάλο μέρος του ελεύθερου χρόνου του στη μελέτη των μαθηματικών.

Η μαθηματική του ικανότητα δεν πέρασε απαρατήρητη. Με την υποστήριξη του σπουδαίου Adrien-Marie Legendre, διορίστηκε τον Ιούλιο του 1801 καθηγητής μαθηματικών στη σχολή πυροβολικού της Besançon. Στη συνέχεια δίδαξε σε στρατιωτικές σχολές του Châlons-sur-Marne , του Metz και της La Fère.

Αργότερα επέστρεψε στο Metz και τελικά ανέλαβε τη θέση του επιμελητή στο Μουσείο Πυροβολικού του Παρισιού. Οι πηγές διαφέρουν ελαφρά ως προς το ακριβές έτος της τοποθέτησής του — συναντάται το 1816, ενώ άλλες πηγές δίνουν ως επίσημη ημερομηνία διορισμού την 2 Μαΐου 1817. Παρέμεινε στη θέση αυτή μέχρι το 1827, οπότε αποσύρθηκε και επέστρεψε στη γενέτειρά του.

Ο Servois δεν είναι σήμερα από τα πιο γνωστά ονόματα στην ιστορία των μαθηματικών. Ωστόσο, δύο λέξεις που χρησιμοποιούνται καθημερινά στην Άλγεβρα εξακολουθούν να θυμίζουν τη συμβολή του:

αντιμεταθετική ιδιότητα   

                                   a+b=b+a

 και

επιμεριστική ιδιότητα 

                                 a(b+c)=ab+ac.

Μερικές φορές ένα μικρό κομμάτι της μαθηματικής γλώσσας μπορεί να επιβιώσει πολύ περισσότερο από το όνομα εκείνου που το εισήγαγε.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου