Ο ΡΑΟΥΝΤΙ ΠΑΙΡΝΕΙ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΝΤΙΡΑΚ

   

 Σαν σήμερα, το 1984, πέθανε ο πιο Μαθηματικός  από τους Φυσικούς, ο Paul A.M. Dirac  Το παρακάτω κείμενο είναι μια ιστορική, χιουμοριστική συνέντευξη που δημοσιεύτηκε την άνοιξη του 1929 στην αμερικανική εφημερίδα Wisconsin State Journal. Συντάκτης της ήταν ο δημοφιλής αθλητικογράφος Joseph Leo «Roundy» Coughlin, ο οποίος συνάντησε τον νεαρό τότε Βρετανό νομπελίστα φυσικό Paul Dirac (Πολ Ντιράκ) κατά τη διάρκεια της παραμονής του τελευταίου ως επισκέπτη καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Γουισκόνσιν (Sterling Hall).

Παρά τον σατιρικό και ελαφρύ της χαρακτήρα, η συνέντευξη αποτυπώνει με μοναδικό τρόπο την πραγματική προσωπικότητα του Ντιράκ —ο οποίος ήταν πασίγνωστος στον επιστημονικό κόσμο για την ακραία λακωνικότητα και την απόλυτη κυριολεξία των απαντήσεών του. Το κείμενο διασώθηκε και έγινε ευρύτερα γνωστό μέσα από ακαδημαϊκά αρχεία (όπως του Πανεπιστημίου Rutgers) και ανθολογίες επιστημονικών ανεκδότων (όπως το Eurekas and Euphorias του Walter Gratzer από τις εκδόσεις Oxford University Press). 

Είναι ειρωνικό,  ένας δημοσιογράφος που πληρώνεται για να μιλά και ένας επιστήμονας που έγινε διάσημος επειδή σκεφτόταν πολύ περισσότερο απ' όσο μιλούσε. Ο Roundy χρησιμοποιούσε αργκό εκφράσεις για αυτό η μετάφραση της συνέντευξης στα Ελληνικά να ξενίζει λίγο.. 

   Ο ΡΑΟΥΝΤΙ ΠΑΙΡΝΕΙ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΝΤΙΡΑΚ

Περνούν όλοι φίνα

Του Ράουντι

 Άκουγα για έναν τύπο που έχουν πάνω στο Πανεπιστήμιο αυτή την άνοιξη —έναν μαθηματικό φυσικό, ή όπως αλλιώς τον λένε— που πετάει τον Σερ Ισαάκ Νεύτωνα, τον Αϊνστάιν κι όλους τους άλλους έξω από τα πρωτοσέλιδα. Οπότε σκέφτηκα πως καλό θα ήταν να ανέβω να του πάρω μια συνέντευξη για χάρη των αναγνωστών της State Journal, όπως κάνω με όλα τα «πρώτα ονόματα». Το όνομά του είναι Ντιράκ και είναι Άγγλος. Δίνει διαλέξεις για τα «μεγάλα μυαλά» των τμημάτων μαθηματικών και φυσικής —συν κάτι άλλους τύπους που μπήκαν κατά λάθος.

Έτσι, το άλλο απόγευμα χτυπάω την πόρτα του γραφείου του Δρ. Ντιράκ στο Στέρλινγκ Χολ και μια ευχάριστη φωνή λέει: «Εμπρός». Και θέλω να πω εδώ και τώρα ότι αυτό το «εμπρός» ήταν περίπου η μεγαλύτερη κουβέντα που έβγαλε ο δόκτωρ σε όλη τη συνέντευξη. Είναι σίγουρα ο άνθρωπος της οικονομίας στην κουβέντα. Εμένα μου κάνει. Τους μισώ τους πολυλογάδες. Βρήκα τον δόκτορα έναν ψηλό, νεαροπρεπή τύπο, και με το που είδα τη σπίθα στο μάτι του, κατάλαβα ότι θα τον συμπάθαγα. Οι φίλοι του στο Πανεπιστήμιο λένε ότι είναι και πολύ εντάξει παιδί, αλλά και καλή παρέα για πεζοπορία —αν καταφέρεις να μην τον χάσεις από τα μάτια σου, δηλαδή.

 Αυτό που μου έκανε μπαμ πάνω του ήταν ότι δεν φαινόταν καθόλου πολυάσχολος. Γιατί αν πήγαινα να πάρω συνέντευξη από κανέναν Αμερικανό επιστήμονα της κλάσης του —υποθέτοντας ότι έβρισκα κανέναν— θα έπρεπε πρώτα να περιμένω εκεί γύρω καμιά ώρα. Μετά θα εισέβαλε κουβαλώντας έναν τεράστιο χαρτοφύλακα, και όσο μιλούσε θα έβγαζε από τη σκόνη σημειώσεις, δοκίμια, ανάτυπα, βιβλία, χειρόγραφα ή ό,τι άλλο μπορείς να φανταστείς. Αλλά ο Ντιράκ είναι αλλιώτικος. Φαίνεται να έχει όλο τον χρόνο του κόσμου δικό του, κι η πιο βαριά του δουλειά είναι να χαζεύει έξω από το παράθυρο. Αν αυτός είναι τυπικός Άγγλος, τότε την επόμενη φορά που θα πάρω άδεια, έφυγα για Αγγλία!

Μετά καθίσαμε κι άρχισε η συνέντευξη.

«Καθηγητή», λέω, «βλέπω έχετε αρκετά γράμματα πριν από το επώνυμό σας. Σημαίνουν κάτι συγκεκριμένο;»

«Όχι», λέει αυτός.

«Εννοείτε μπορώ να βάλω ό,τι θέλω;»

«Ναι», λέει αυτός.

«Πειράζει αν πω ότι το P.A.M. σημαίνει Πουανκαρέ Αλοΐσιος Μουσολίνι;»

«Ναι [δηλαδή: όχι, δεν πειράζει]», λέει αυτός.

«Τζάμι!», λέω. «Τα πάμε περίφημα! Τώρα δόκτωρ, μου δίνετε με λίγα λόγια το ζουμί από όλες τις έρευνές σας;»

«Όχι», λέει αυτός.

«Ωραία», λέω. «Πειράζει αν το θέσω έτσι: "Ο καθηγητής Ντιράκ λύνει όλα τα προβλήματα της μαθηματικής φυσικής, αλλά δυσκολεύεται να βρει έναν καλύτερο τρόπο υπολογισμού του μέσου όρου του Μπέιμπ Ρουθ στο μπέιζμπολ";»

«Ναι [όχι, δεν πειράζει]», λέει αυτός.

«Τι σας αρέσει περισσότερο στην Αμερική;», λέω.

«Οι πατάτες», λέει αυτός.

«Κι εμένα», λέω. «Ποιο είναι το αγαπημένο σας σπορ;»

«Το κινεζικό σκάκι», λέει αυτός.

Αυτό με έστειλε αδιάβαστο! Ήταν σίγουρα πρωτάκουστο για μένα! Μετά συνέχισα:

«Σινεμά πάτε;»

«Ναι», λέει αυτός.

«Πότε;», λέω.

«Το 1920 — ίσως και το 1930», λέει αυτός.

«Σας αρέσει να διαβάζετε τα κυριακάτικα κόμικς;»

«Ναι», λέει αυτός, παίρνοντας λίγο παραπάνω πάνω του από το συνηθισμένο.

«Αυτό είναι το πιο σημαντικό πράγμα ως τώρα, δόκτωρ», λέω. «Δείχνει ότι εσύ κι εγώ μοιάζουμε περισσότερο απ' όσο νόμιζα. Και τώρα θέλω να σε ρωτήσω κάτι ακόμα: Μου λένε πως εσύ κι ο Αϊνστάιν είστε οι μόνοι πραγματικοί διάνοες και οι μόνοι που μπορείτε να καταλάβετε ο ένας τον άλλον. Δεν θα σε ρωτήσω αν ισχύει, γιατί ξέρω πως είσαι πολύ μετριόφρων για να το παραδεχτείς. Αλλά θέλω να μάθω το εξής: Τυχαίνει ποτέ να συναντήσεις κάποιον τύπο που ούτε εσύ δεν μπορείς να καταλάβεις;»

«Ναι», λέει αυτός.

«Αυτό θα ξετρελάνει τα παιδιά κάτω στο γραφείο», λέω. «Μας λες ποιος είναι;»

«Ο Βάιλ (Weyl)», λέει αυτός.

Η συνέντευξη έληξε απότομα εκεί, γιατί ο δόκτωρ έβγαλε το ρολόι του κι εγώ έκανα έναν ελιγμό κι έσκασα βουτιά προς την πόρτα. Αλλά έσκασε ένα χαμόγελο καθώς χωρίζαμε, κι ήξερα ότι όλη την ώρα που μου μιλούσε, έλυνε στο μυαλό του κάποιο πρόβλημα που κανένας άλλος δεν μπορούσε ούτε να αγγίξει.

Πάντως, αν αυτός ο καθηγητής Βάιλ δώσει ποτέ ξανά διάλεξη στην πόλη μας, σίγουρα θα πάω να δοκιμάσω αν μπορώ να τον καταλάβω! Πρέπει να τεστάρει κανείς το μυαλό του πού και πού.