«Ο Αρχιμήδης θα μνημονευθεί όταν ο Αισχύλος θα έχει λησμονηθεί, διότι οι γλώσσες πεθαίνουν, μα οι μαθηματικές ιδέες όχι.» G.Hardy


Πέμπτη 16 Απριλίου 2026

Διάβασμα


 

Κύκλοι

 

Θετικιστικό Ημερολόγιο

         

Θετικιστικό Ημερολόγιο  #ΜαθηΜαγικοΗμερολογιο

Το 1849, ο  Ογκύστ Κοντ (*) πρότεινε ένα νέο ημερολόγιο, ως «εισαγωγή στη λατρεία της Ανθρωπότητας». Το σύστημα αυτό είχε 13 μήνες, καθένας με 28 ημέρες. Υπήρχε μία επιπλέον εορταστική ημέρα αφιερωμένη στους νεκρούς, ώστε το σύνολο να φτάνει τις 365 ημέρες. Αυτή η μέρα δεν ανήκε σε καμία εβδομάδα, με αποτέλεσμα κάθε μήνας να ξεκινά πάντα Δευτέρα.   

Τετάρτη 15 Απριλίου 2026

Επική επιστολή από τον Ρίτσαρντ Φάινμαν



 ΡΙΤΣΑΡΝΤ Π. ΦΑΪΝΜΑΝ ΠΡΟΣ ΤΖΟΡΤΖ Γ. ΜΠΙΝΤΛ, 16 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1967

Δρ. Τζορτζ Γ. Μπιντλ

Πανεπιστήμιο του Σικάγου, Γραφείο του Προέδρου, Σικάγο, Ιλινόις

Αγαπητέ Τζορτζ,

Το δικό σας είναι το πρώτο επίτιμο πτυχίο που μου προσφέρεται, και σας ευχαριστώ που με σκεφτήκατε για μια τέτοια τιμή.

Ωστόσο, θυμάμαι τη δουλειά που έκανα για να πάρω ένα πραγματικό πτυχίο στο Πρίνστον και τους τύπους στην ίδια εξέδρα να λαμβάνουν επίτιμα πτυχία χωρίς να έχουν δουλέψει, και ένιωσα ότι ένα «επίτιμο πτυχίο» αποτελούσε ευτελισμό της ιδέας ενός «πτυχίου που επιβεβαιώνει ότι έχει ολοκληρωθεί μια συγκεκριμένη εργασία». Είναι σαν να δίνεις μια «τιμητική άδεια ηλεκτρολόγου». Ορκίστηκα τότε ότι αν, κατά τύχη, μου προσφερόταν ποτέ ένα, δεν θα το δεχόμουν.

Τώρα επιτέλους (είκοσι πέντε χρόνια μετά) μου δώσατε την ευκαιρία να τηρήσω τον όρκο μου.

Οπότε σας ευχαριστώ, αλλά δεν επιθυμώ να αποδεχτώ το επίτιμο πτυχίο που μου προσφέρατε.

Ειλικρινά δικός σας,

Ρίτσαρντ Π. Φάινμαν


  Το γράμμα αυτό περιλαμβάνεται στο βιβλίο "Perfectly Reasonable Deviations from the Beaten Track: The Letters of Richard P. Feynman" (ελληνικός τίτλος: Το νόημα των πραγμάτων ή Απολύτως εύλογες παρεκκλίσεις από την περπατημένη ανάλογα με την έκδοση), το οποίο επιμελήθηκε η κόρη του, Μισέλ Φάινμαν. Το βιβλίο συγκεντρώνει την πραγματική του αλληλογραφία.

Η εφορία και ο Αϊνστάιν

 

Ακόμα και ο μεγάλος Άλμπερτ Αϊνστάιν φέρεται να είχε μπερδευτεί από την πολυπλοκότητα των υπολογισμών του φόρου εισοδήματος! 

                         (New York Times, 11 Μαρτίου 1944, καρτούν του Μπέριμαν)

Επανάληψη


 

Τρίτη 14 Απριλίου 2026

Ο Αμοργίδας, ο Αλκίδας και ο Ανταλκίδας

 

Το Στοίχημα του Πρίγκιπα

               

Φανταστείτε ότι κρατάτε στα χέρια σας δύο ολόιδια ζάρια. Θα μπορούσατε ποτέ να σκάψετε μια σήραγγα μέσα στο ένα ζάρι, τόσο μεγάλη, ώστε να χωρέσει να περάσει το άλλο ζάρι από μέσα του;

  Αν η πρώτη σας σκέψη είναι «Αποκλείεται!», δεν είστε οι μόνοι. Όμως, στα τέλη του 1600, κάποιος (του οποίου το όνομα χάθηκε στην ιστορία) έβαλε ακριβώς αυτό το στοίχημα με τον Πρίγκιπα Ρούπερτ του Ρήνου. Ο Ρούπερτ – ανιψιός του Βασιλιά Καρόλου Α' της Αγγλίας και πρώην διοικητής στον Αγγλικό Εμφύλιο – είχε αποσυρθεί στο Κάστρο του Ουίνδσορ, περνώντας τον χρόνο του παίζοντας με μέταλλα και γυαλί στο εργαστήριό του.

Παλιό!

 

Μια παρτίδα σκάκι


 

13 ψέματα, η επιστημονική… αυτοκτονία του Πινόκιο

       


 Τι θα γινόταν αν παίρναμε ένα κλασικό παιδικό παραμύθι και το αντιμετωπίζαμε σαν πρόβλημα… μηχανικής; Αυτό ακριβώς έκανε ο Stean Llewellyn από το Πανεπιστήμιο του Leicester, θέτοντας μια απρόσμενη αλλά απολαυστική ερώτηση:

Πόσα ψέματα μπορεί να πει ο Πινόκιο πριν η μύτη του γίνει… θανατηφόρα;

Δευτέρα 13 Απριλίου 2026

Ο Κύβος του πρίγκηπα Ρούπερτ και το Νopert!

 

Dirac


 

α+β+γ=;


 

Στάση Euler


 

Freeman Dyson


  Ο Freeman Dyson ήταν ένας φυσικός και μαθηματικός που, κατά τη διάρκεια της λαμπρής καριέρας του—η οποία διήρκεσε περισσότερα από εβδομήντα χρόνια—πραγματοποίησε πρωτοποριακές συνεισφορές σε διάφορους τομείς.

Γεννήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 1923 στην Αγγλία, από πατέρα μουσικό με έντονο πάθος για την επιστήμη και μητέρα πτυχιούχο νομικής. Μεγάλωσε μέσα στη μεγάλη συλλογή βιβλίων της οικογένειας Dyson. Η μεγαλύτερη αδελφή του τον θυμόταν ως παιδί περιτριγυρισμένο από εγκυκλοπαίδειες και φύλλα χαρτιού, πάνω στα οποία έκανε κάθε είδους υπολογισμούς.

Σάββατο 11 Απριλίου 2026

Το Αυγό του Moss (Moss's egg)

 

🥚Το Αυγό του Moss (Moss's egg) αποτελεί μια ενδιαφέρουσα περίπτωση στην ευκλείδεια γεωμετρία, καθώς περιγράφει μια μέθοδο κατασκευής ενός «τέλειου» ωοειδούς σχήματος χρησιμοποιώντας μόνο κανόνα και διαβήτη.

Η Επιστολή που Καμπύλωσε τη Γεωμετρία

 

 Το 1816, ο Καρλ Φρίντριχ Γκάους γράφει στον Κρίστιαν Λούντβιχ Γκέρλινγκ από το Γκέτινγκεν. Ο Γκέρλινγκ του είχε αποστείλει επιστολή τον Μάρτιο σχετικά με τη θεωρία των παραλλήλων του Αντριέν-Μαρί Λεζάντρ, όπως αυτή παρουσιάζεται στο έργο *Στοιχεία Γεωμετρίας*. Ο Γκάους απαντά ότι η επιχειρηματολογία του Λεζάντρ δεν τον πείθει ως αυστηρή απόδειξη και προχωρεί σε σκέψεις για το τι θα συνέβαινε εάν η ευκλείδεια γεωμετρία δεν ήταν η ορθή περιγραφή του χώρου.

Πέμπτη 9 Απριλίου 2026

Mary Jackson, ο ανθρώπινος υπολογιστής


Σαν σήμερα, το 1921, γεννήθηκε η Mary Jackson

Η Mary Jackson ( 9 Απριλίου 1921 – 11 Φεβρουαρίου 2005) ήταν Αμερικανίδα μαθηματικός και αεροδιαστημική μηχανικός στην Εθνική Συμβουλευτική Επιτροπή για την Αεροναυτική (NACA), η οποία το 1958 διαδέχθηκε από την Εθνική Υπηρεσία Αεροναυτικής και Διαστήματος (NASA).

Κανόνες για την Καθοδήγηση του Πνεύματος, Ρενέ Ντεκάρτ

 

Κανόνες για την Καθοδήγηση του Πνεύματος 

 Οι «Κανόνες για την Καθοδήγηση του Πνεύματος» (Regulae ad directionem ingenii) είναι ένα από τα πιο σημαντικά, αν και ημιτελή, έργα του Ρενέ Ντεκάρτ (Καρτέσιου). Γράφτηκαν γύρω στο 1628, αλλά εκδόθηκαν πολλές δεκαετίες αργότερα.

 Ουσιαστικά, αποτελούν το «προσχέδιο» της σύγχρονης επιστημονικής μεθόδου. Με αυτούς τους κανόνες, ο Ντεκάρτ προσπάθησε να θέσει τις βάσεις για το πώς πρέπει να σκεφτόμαστε ώστε να μην κάνουμε λάθη.

Κανόνες για την Καθοδήγηση του Πνεύματος

1.Σκοπός των μελετών μας πρέπει να είναι η καθοδήγηση του πνεύματος έτσι ώστε να διαμορφώνει στέρεες και αληθείς κρίσεις για κάθε ζήτημα που προκύπτει.

Ηλικίες


 

Τετάρτη 8 Απριλίου 2026

Η περιέργεια είναι το καύσιμο της επιστήμης


  Ως παιδί στη Νέα Υόρκη την εποχή της Μεγάλης Ύφεσης, ο Steven Weinberg(*) έλαβε από έναν ξάδελφό του ένα απλό σετ χημείας. Τον ενθουσίασε το ξύλινο κουτί και τα πειράματα που μπορούσε να κάνει με τα χέρια του, μαθαίνοντας μέσα από το παιχνίδι — παρόλο που αργότερα δεν θεωρούσε τον εαυτό του ιδιαίτερα καλό στη εργαστηριακή δουλειά.

Δευτέρα 6 Απριλίου 2026

Το υπερβολικό παραβολοειδές που κατάκτησε τα Ράφια

 

  Στα μέσα του 20ού αιώνα, σε μια εποχή όπου ακόμη και το πιο απλό σνακ έκρυβε τα δικά του μικρά προβλήματα, η Procter & Gamble αποφάσισε να απαντήσει σε μια φαινομενικά ασήμαντη, αλλά ενοχλητική πραγματικότητα: σακούλες γεμάτες αέρα και πατατάκια σπασμένα, θρυμματισμένα, σχεδόν απογοητευτικά. Έτσι ξεκίνησε ένα από τα πιο απρόσμενα ταξίδια στην ιστορία της μηχανικής τροφίμων.

Σαμπάνια για κανέναν: Το πείραμα του Hawking

    

#Σανσημερα   #ΜαθηΜαγικοΗμερολογιο 

 Σαν σήμερα, το 1995, ο διακεκριμένος φυσικός Stephen Hawking, απαντώντας σε ένα αίτημα των συντακτών του περιοδικού The Face για μια «εξίσωση ταξιδιού στον χρόνο», έστειλε το εξής φαξ: 

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...