Μαθη...μαγικά
Δρούγας Θανάσης
«Ο Αρχιμήδης θα μνημονευθεί όταν ο Αισχύλος θα έχει λησμονηθεί, διότι οι γλώσσες πεθαίνουν, μα οι μαθηματικές ιδέες όχι.» G.Hardy
Δευτέρα 20 Απριλίου 2026
Το Μετάλλιο Φιλντς στο ράφι του ενεχυροδανειστή: Μια αληθινή ιστορία πολέμου.
«Η μεγαλύτερη έκπληξη της ζωής μου ήταν όταν το 1936, στο Διεθνές Συνέδριο στο Όσλο, μόλις λίγες ώρες πριν από την τελετή, μου είπαν ότι θα λάμβανα ένα από τα δύο πρώτα Μετάλλια Φιλντς (Fields) που απονεμήθηκαν ποτέ. Το κύρος του μπορεί να μην ήταν το ίδιο με το σημερινό, αλλά και πάλι ένιωσα μεγάλη τιμή. Το βραβείο συνέβαλε πολύ στο να αυξηθεί η εμπιστοσύνη που ένιωθα για τη δουλειά μου.»
Κυριακή 19 Απριλίου 2026
Andrew WilesGrigori Perelman Grigori Perelman. Επικές παράλληλες επταετίες!
Ο Andrew Wiles και ο Grigori Perelman αποτελούν δύο από τις σημαντικότερες μορφές των σύγχρονων μαθηματικών. Αν και οι δύο επέλεξαν να εργαστούν σε καθεστώς πλήρους απομόνωσης για επτά ακριβώς χρόνια, η στάση τους απέναντι στην επιτυχία και το ακαδημαϊκό κατεστημένο ήταν εκ διαμέτρου αντίθετη.
Το Φως που δεν Χρειάστηκε Μάτια: Ο τυφλός γεωμέτρης του Κέιμπριτζ
Σαν σήμερα, το 1739, πέθανε ο Βρετανός μαθηματικός Nicholas Saunderson.
Ο Nicholas Saunderson γεννήθηκε την Πρωτοχρονιά του 1682 στο Γιορκσάιρ της Αγγλίας, σε μια εποχή όπου η γνώση ήταν προνόμιο λίγων και η αναπηρία συχνά σήμαινε αποκλεισμό. Η μοίρα, όμως, του επιφύλασσε από νωρίς μια σκληρή δοκιμασία: σε ηλικία μόλις ενός έτους προσβλήθηκε από ευλογιά και έχασε ολοκληρωτικά την όρασή του.
Επιστολές προς μια Γερμανίδα Πριγκίπισσα!
Σαν σήμερα, το 1760, ο Όιλερ γράφει την πρώτη από τις πολλές (263) «Επιστολές προς μια Γερμανίδα Πριγκίπισσα».
Σάββατο 18 Απριλίου 2026
Μπλεζ Πασκάλ: Ένα Ταξίδι από το Θαύμα στην Ανακάλυψη
Ο Μπλεζ Πασκάλ γεννήθηκε στο Κλερμόν στις 19 Ιουνίου 1623· ήταν Γάλλος επιστήμονας και φιλόσοφος. Όταν η μητέρα του πέθανε το 1626, ο πατέρας του ανέλαβε την πρώτη του εκπαίδευση στη φυσική και τα μαθηματικά, καθώς είχε παρατηρήσει ότι το παιδί διέθετε εξαιρετικές μαθησιακές ικανότητες μόλις έφτασε σε ηλικία κατανόησης.
Από τη Σκιά του Μουσολίνι στην Κορυφή του MIT: Η Συναρπαστική Διαδρομή του Gian-Carlo Rota
Σαν σήμερα, το 1999, πεθαίνει ο Gian-Carlo Rota.
Ο Gian-Carlo Rota (1932-1999) ήταν γιος του Giovanni Rota, πολιτικού μηχανικού και αρχιτέκτονα που ειδικευόταν σε αντισεισμικές κατασκευές. Ο Giovanni Rota υπήρξε έντονα αντιφασίστας και το όνομά του περιλαμβανόταν σε λίστα θανάτου που είχε καταρτίσει ο Benito Mussolini. Ο Gian-Carlo γεννήθηκε σε μια χαρισματική οικογένεια στη Vigevano, όπου πολλά μέλη της είχαν διακριθεί στους τομείς τους. Για παράδειγμα, ένας θείος του, ο Ennio Flaiano, έγραφε σενάρια για τις ταινίες του Federico Fellini, μεταξύ των οποίων και το La Dolce Vita.
Ο Gian-Carlo Rota για την ψυχολογία του μαθηματικού λύτη!
Οι μαθηματικοί μπορούν να χωριστούν σε δύο τύπους: αυτούς που λύνουν προβλήματα και αυτούς που θεωρητικοποιούν.( "Problem solvers vs. conceptualizers")
Οι περισσότεροι μαθηματικοί είναι ένα μείγμα των δύο, αν και είναι εύκολο να βρεις ακραία παραδείγματα και των δύο τύπων.
Ένα συγγενικό παράδοξο!
Μπορούν δύο γυναίκες ταυτόχρονα να είναι θεία και ανιψιά η μία της άλλης;
Η απάντηση είναι θετική παρότι διαισθητικά ξενίζει!
Παρασκευή 17 Απριλίου 2026
Από τον Κύβο Soma στην Υπερέλλειψη: Το Έργο του Piet Hein
#Σανσημερα #ΜαθηΜαγικοΗμερολογιο
Σαν σήμερα πεθαίνει ο Piet Hein
Ο Piet Hein (1905 –1996) ήταν Δανός επιστήμονας, μαθηματικός, εφευρέτης, σχεδιαστής, συγγραφέας και ποιητής. Συχνά έγραφε με το ψευδώνυμο «Kumbel», που σημαίνει «επιτύμβια στήλη». Τα σύντομα ποιήματά του, γνωστά ως gruks ή grooks (στα δανικά: Gruk), άρχισαν να δημοσιεύονται στην καθημερινή εφημερίδα «Politiken» λίγο μετά τη ναζιστική κατοχή τον Απρίλιο του 1940, με το ψευδώνυμο «Kumbel Kumbell».
Πέμπτη 16 Απριλίου 2026
Θετικιστικό Ημερολόγιο
Θετικιστικό Ημερολόγιο #ΜαθηΜαγικοΗμερολογιο
Το 1849, ο Ογκύστ Κοντ (*) πρότεινε ένα νέο ημερολόγιο, ως «εισαγωγή στη λατρεία της Ανθρωπότητας». Το σύστημα αυτό είχε 13 μήνες, καθένας με 28 ημέρες. Υπήρχε μία επιπλέον εορταστική ημέρα αφιερωμένη στους νεκρούς, ώστε το σύνολο να φτάνει τις 365 ημέρες. Αυτή η μέρα δεν ανήκε σε καμία εβδομάδα, με αποτέλεσμα κάθε μήνας να ξεκινά πάντα Δευτέρα.
Τετάρτη 15 Απριλίου 2026
Επική επιστολή από τον Ρίτσαρντ Φάινμαν
ΡΙΤΣΑΡΝΤ Π. ΦΑΪΝΜΑΝ ΠΡΟΣ ΤΖΟΡΤΖ Γ. ΜΠΙΝΤΛ, 16 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1967
Δρ. Τζορτζ Γ. Μπιντλ
Πανεπιστήμιο του Σικάγου, Γραφείο του Προέδρου, Σικάγο, Ιλινόις
Αγαπητέ Τζορτζ,
Το δικό σας είναι το πρώτο επίτιμο πτυχίο που μου προσφέρεται, και σας ευχαριστώ που με σκεφτήκατε για μια τέτοια τιμή.
Ωστόσο, θυμάμαι τη δουλειά που έκανα για να πάρω ένα πραγματικό πτυχίο στο Πρίνστον και τους τύπους στην ίδια εξέδρα να λαμβάνουν επίτιμα πτυχία χωρίς να έχουν δουλέψει, και ένιωσα ότι ένα «επίτιμο πτυχίο» αποτελούσε ευτελισμό της ιδέας ενός «πτυχίου που επιβεβαιώνει ότι έχει ολοκληρωθεί μια συγκεκριμένη εργασία». Είναι σαν να δίνεις μια «τιμητική άδεια ηλεκτρολόγου». Ορκίστηκα τότε ότι αν, κατά τύχη, μου προσφερόταν ποτέ ένα, δεν θα το δεχόμουν.
Τώρα επιτέλους (είκοσι πέντε χρόνια μετά) μου δώσατε την ευκαιρία να τηρήσω τον όρκο μου.
Οπότε σας ευχαριστώ, αλλά δεν επιθυμώ να αποδεχτώ το επίτιμο πτυχίο που μου προσφέρατε.
Ειλικρινά δικός σας,
Ρίτσαρντ Π. Φάινμαν
Το γράμμα αυτό περιλαμβάνεται στο βιβλίο "Perfectly Reasonable Deviations from the Beaten Track: The Letters of Richard P. Feynman" (ελληνικός τίτλος: Το νόημα των πραγμάτων ή Απολύτως εύλογες παρεκκλίσεις από την περπατημένη ανάλογα με την έκδοση), το οποίο επιμελήθηκε η κόρη του, Μισέλ Φάινμαν. Το βιβλίο συγκεντρώνει την πραγματική του αλληλογραφία.
Η εφορία και ο Αϊνστάιν
Ακόμα και ο μεγάλος Άλμπερτ Αϊνστάιν φέρεται να είχε μπερδευτεί από την πολυπλοκότητα των υπολογισμών του φόρου εισοδήματος!
(New York Times, 11 Μαρτίου 1944, καρτούν του Μπέριμαν)
Τρίτη 14 Απριλίου 2026
Το Στοίχημα του Πρίγκιπα
Φανταστείτε ότι κρατάτε στα χέρια σας δύο ολόιδια ζάρια. Θα μπορούσατε ποτέ να σκάψετε μια σήραγγα μέσα στο ένα ζάρι, τόσο μεγάλη, ώστε να χωρέσει να περάσει το άλλο ζάρι από μέσα του;
Αν η πρώτη σας σκέψη είναι «Αποκλείεται!», δεν είστε οι μόνοι. Όμως, στα τέλη του 1600, κάποιος (του οποίου το όνομα χάθηκε στην ιστορία) έβαλε ακριβώς αυτό το στοίχημα με τον Πρίγκιπα Ρούπερτ του Ρήνου. Ο Ρούπερτ – ανιψιός του Βασιλιά Καρόλου Α' της Αγγλίας και πρώην διοικητής στον Αγγλικό Εμφύλιο – είχε αποσυρθεί στο Κάστρο του Ουίνδσορ, περνώντας τον χρόνο του παίζοντας με μέταλλα και γυαλί στο εργαστήριό του.
13 ψέματα, η επιστημονική… αυτοκτονία του Πινόκιο
Τι θα γινόταν αν παίρναμε ένα κλασικό παιδικό παραμύθι και το αντιμετωπίζαμε σαν πρόβλημα… μηχανικής; Αυτό ακριβώς έκανε ο Stean Llewellyn από το Πανεπιστήμιο του Leicester, θέτοντας μια απρόσμενη αλλά απολαυστική ερώτηση:
Πόσα ψέματα μπορεί να πει ο Πινόκιο πριν η μύτη του γίνει… θανατηφόρα;

























