Μαθη...μαγικά
Δρούγας Θανάσης
«Ο Αρχιμήδης θα μνημονευθεί όταν ο Αισχύλος θα έχει λησμονηθεί, διότι οι γλώσσες πεθαίνουν, μα οι μαθηματικές ιδέες όχι.» G.Hardy
Τρίτη 10 Νοεμβρίου 2026
Κακοπαιδικά Λήμματα Μπλαζέ (επίθετο)
#ΚακοπαιδικαΛημματα Μπλαζέ (επίθετο) Η πνευματική κατάσταση ενός ανθρώπου που έχει φάει τόσα πολλά γλυκά στη ζωή του, ώστε να θεωρεί το γαλακτομπούρεκο προσβολή για τον ουρανίσκο του.
Εμφανίζεται κυρίως σε άτομα που καταφέρνουν να δείχνουν εξαιρετικά βαρεμένα με τον κόσμο, ενώ στην πραγματικότητα δεν έχουν δει ούτε το ένα εκατοστό του. Ο μπλαζέ τύπος είναι αυτός που, αν βρεθεί μπροστά στην Έκρηξη του Βεζούβιου, θα αναστενάξει ελαφρώς, θα κοιτάξει το ρολόι του και θα παραπονεθεί ότι η σκόνη μάλλον θα του λερώσει το σακάκι.
Στην πραγματικότητα αδιάφορος σε ερεθίσματα λόγω της πλασματικός αίσθησης ότι τα έχει ζήσει όλα.
Η τέχνη του να προσποιείσαι ότι τα ξέρεις όλα, χωρίς να έχεις μπει στον κόπο να μάθεις απολύτως τίποτα.
Ο άνθρωπος πίσω από το “for”
Ο Χάιντς Ρουτισχάουζερ (Heinz Rutishauser, 30 Ιανουαρίου 1918 – 10 Νοεμβρίου 1970) ήταν Ελβετός μαθηματικός και ένας από τους πρωτοπόρους της σύγχρονης αριθμητικής ανάλυσης και της επιστήμης των υπολογιστών.
Από το 1948 έως το 1949 βρέθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες, στα Πανεπιστήμια Χάρβαρντ και Πρίνστον, προκειμένου να μελετήσει τις τελευταίες εξελίξεις στον τομέα των υπολογιστών.
Όλγα Τάουσκι-Τοντ: Η μαθηματικός που υπερασπίστηκε ο Χάρντι!
Κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης για μια θέση εργασίας στα μαθηματικά, στο Κέιμπριτζ της δεκαετίας του 1930, η Όλγα Τάουσκι (Olga Taussky) δέχτηκε μια ερώτηση που προκάλεσε την άμεση και έντονη αντίδραση του διάσημου μαθηματικού Γκόντφρεϊ Χάρολντ Χάρντι (G. H. Hardy).
Η Τάουσκι (1906–1995) ήταν ήδη μια καταξιωμένη μαθηματικός. Είχε σπουδάσει στη Βιέννη, είχε εργαστεί στο Γκέτινγκεν και είχε περάσει ένα διάστημα στο Κολέγιο Bryn Mawr, κοντά στη σπουδαία μαθηματικό Έμμυ Νέτερ (Emmy Noether).
Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2026
Ο μικρός μαθηματικός που έλυσε έναν γρίφο πριν τελειώσει τη σούπα του
Το 1959, ο σπουδαίος Ούγγρος μαθηματικός Πωλ Έρντος (Paul Erdős) γνώρισε ένα αγόρι από την Ουγγαρία που δεν είχε κλείσει ακόμη τα δώδεκα χρόνια του. Το όνομά του ήταν Λάγιος Πόσα (Lajos Pósa).
Κατά τη διάρκεια ενός γεύματος, ο Έρντος έθεσε στον μικρό ένα μαθηματικό πρόβλημα, για τη λύση του οποίου ο ίδιος είχε χρειαστεί κάποτε περίπου δέκα λεπτά.
Το πρόβλημα ήταν το εξής:
Διάσταση απόψεων
#mathhumor #ΚακοπαιδικαΛημματα ΔΙΑΣΤΑΣΗ (ουσ., θηλ.) Μαθηματικά: Ο ελάχιστος αριθμός γραμμικώς ανεξάρτητων συντεταγμένων που απαιτούνται για να προσδιοριστεί η θέση ενός σημείου —ή αλλιώς ο αριθμός των αξόνων στους οποίους μπορείς να χαθείς ολοκληρωτικά προτού βρεις το μηδέν. Ανθρωπολογικά το εντοπίζουμε στην γεωμετρική απόσταση μεταξύ δύο ανθρώπων που ιδανικά μοιράζονται την ίδια στέγη αλλά και το ίδιο στεγαστικό δάνειο σε εντελώς ασύμβατους τοπολογικούς χώρους.
Στη ευθεία της μιας διάστασης, δεν χρειάζεσαι GPS κινείσαι μόνο μπρος-πίσω, άρα οι πιθανότητες να χάσεις τον δρόμο σου περιορίζονται από την ίδια την απελπισία σου. Στις δύο διαστάσεις (επίπεδο), αποκτάς επιλογές, άρα και χώρο να αποφύγεις την πεθερά σου. Στις τρεις διαστάσεις εισάγεται ο όγκος· συνειδητοποιείς δηλαδή ότι το σπίτι σου είναι γεμάτο έπιπλα που δεν τα επέλεξες ποτέ και σκονισμένα αναμνηστικά από γάμους φίλων που έχουν ήδη χωρίσει. Στην τέταρτη διάσταση (δες χωροχρόνο), η φυσική καταρρέει: ο χρόνος διαστέλλεται τόσο βασανιστικά αργά όταν η σύντροφός σου αρχίζει μια πρόταση με το κλασικό «Εσύ ποτέ...», ώστε οι δείκτες των ρολογιών σταματούν από ενστικτώδη φόβο.
Στις ανθρώπινες σχέσεις, η Ευκλείδεια γεωμετρία είναι για πρωτάρηδες. Στον έρωτα παρατηρείται το εξής κβαντικό παράδοξο: δύο άνθρωποι μπορούν να απέχουν δέκα χιλιάδες χιλιόμετρα και να αισθάνονται σαν σωματίδια σε κβαντική εμπλοκή, ενώ άλλοι κάθονται στον ίδιο καναπέ —σε απόσταση μόλις τριάντα εκατοστών— και χρειάζονται διαστημόπλοιο με πυρηνική πρόωση, συνοδεία δικηγόρου και μειλίχιου σύμβουλου γάμου για να διαπεράσουν το τείχος της σιωπής.
Όσο αυξάνονται οι μαθηματικές διαστάσεις, τόσο δυσκολότερο γίνεται να βρεις την έξοδο από το πρόβλημα. Όσο αυξάνονται οι διαστάσεις μιας ανθρώπινης σχέσης, τόσο συνειδητοποιείς ότι μπήκες σε έναν λαβύρινθο χωρίς χάρτη, αλλά με υποχρέωση καταβολής μηνιαίας διατροφής.
Και στις δύο των περιπτώσεων, η καταστροφή αρχίζει τη στιγμή που ανακαλύπτεις ότι δεν διαθέτετε κοινό σύστημα συντεταγμένων —ούτε καν κοινή τραπεζική κάρτα…
Πέμπτη 5 Νοεμβρίου 2026
ΜΑΘΗ...ΜΑΓΙΚΑ ΓΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥΣ — Ένα βιβλίο για όσους αγαπούν να σκέφτονται!
Σήμερα κλείνει ένας κύκλος πέντε ετών.
Ο Βενιαμίν Φραγκλίνος παράτησε το σχολείο στα 10 του χρόνια. Πώς κατάφερε να γίνει σπουδαίος συγγραφέας;
Ο Βενιαμίν Φραγκλίνος παράτησε το σχολείο στα 10 του χρόνια. Πώς κατάφερε να γίνει σπουδαίος συγγραφέας;
Ο Βενιαμίν Φραγκλίνος εγκατέλειψε τη σχολική εκπαίδευση σε ηλικία μόλις δέκα ετών. Λίγα χρόνια αργότερα, επινόησε έναν απλό αλλά εξαιρετικά αποτελεσματικό τρόπο για να βελτιώσει τον γραπτό του λόγο.
1884 – Μια από τις πρώτες κριτικές για την «Επιπεδοχώρα» του Έντουιν Άμποτ
Η πρώτη κριτική για το βιβλίο Flatland («Επιπεδοχώρα») του Έντουιν Άμποτ Άμποτ (E. A. Abbott) δημοσιεύτηκε στις 5 Νοεμβρίου 1884. Δεν εντοπίζεται στο διαδυκτυο. Τρεις ημέρες αργότερα, στις 8 Νοεμβρίου 1884, δημοσιεύτηκε η ακόλουθη στο περιοδικό The Academy.
The Academy, 8 Νοεμβρίου 1884, σελ. 302.
«Η Επιπεδοχώρα είναι ένας κόσμος που κατοικείται από όντα των οποίων η αντίληψη του χώρου περιορίζεται σε δύο διαστάσεις. Στο βιβλίο αυτό, ένας κάτοικος αυτής της παράξενης χώρας αναλαμβάνει να περιγράψει τις ιδιαιτερότητές της σε εμάς, τους κατοίκους της “Χωροχώρας” (Spaceland), του τρισδιάστατου κόσμου.
Τετάρτη 4 Νοεμβρίου 2026
Πολ Ντιράκ: Ο φυσικός που προτιμούσε να σκέφτεται παρά να μιλάει
Αργότερα, αναφερόμενος στον Μπορ, ο Ντιράκ θυμόταν με το χαρακτηριστικό, λιτό του ύφος:
«Θαύμαζα πολύ τον Μπορ. Κάναμε μεγάλες συζητήσεις, στις οποίες σχεδόν όλη την ώρα μιλούσε εκείνος».
Το θεώρημα της πίτσας: Μια απρόσμενα δίκαιη μοιρασιά!
Μπορούν δύο άνθρωποι να μοιραστούν μια κυκλική πίτσα σε δύο ίσα μέρη, ακόμη κι αν οι τομές δεν περνούν από το κέντρο της;
Το θεώρημα της πίτσας (Pizza Theorem) απαντά καταφατικά!
1952: Όταν ένας υπολογιστής προέβλεψε το αποτέλεσμα των εκλογών και κανείς δεν τον πίστεψε!
Στις 4 Νοεμβρίου 1952, η αμερικανική τηλεόραση γράφει ιστορία. Για πρώτη φορά, ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής χρησιμοποιείται σε τηλεοπτική κάλυψη προεδρικών εκλογών για να προβλέψει το τελικό αποτέλεσμα, αναλύοντας τα πρώτα στοιχεία της καταμέτρησης.
Πρωταγωνιστής είναι ο UNIVAC I (Universal Automatic Computer), ένας από τους πρώτους εμπορικούς ηλεκτρονικούς υπολογιστές, ο οποίος πρόκειται να επιδείξει τις δυνατότητές του μπροστά σε εκατομμύρια τηλεθεατές.
Τρίτη 3 Νοεμβρίου 2026
1967 – Αλεξάντερ Κρεγκ Άιτκεν: Ο μαθηματικός με την εκπληκτική μνήμη
Ο Αλεξάντερ Κρεγκ Άιτκεν (Alexander Craig Aitken, 1895–1967) υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους μαθηματικούς της Νέας Ζηλανδίας. Σκωτσέζικης καταγωγής, γεννήθηκε την 1η Απριλίου 1895 στο Ντανίντιν και πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της επιστημονικής του σταδιοδρομίας στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου. Διακρίθηκε για τις συνεισφορές του στη Στατιστική, την Αριθμητική Ανάλυση και την Άλγεβρα, αλλά έγινε θρυλικός και για ένα σπάνιο φυσικό χάρισμα: την εκπληκτική μνήμη του και την ικανότητά του να εκτελεί εξαιρετικά περίπλοκους υπολογισμούς αποκλειστικά με το μυαλό του.
Κακοπαιδικά Λήμματα: ΑΛΑΜΠΟΥΡΝΕΖΙΚΑ (ουδ. πληθ.)
#ΚακοπαιδικαΛημματα ΑΛΑΜΠΟΥΡΝΕΖΙΚΑ (ουδ. πληθ.)
"Επιστημονικά" τεκμηριωμένη μέθοδος, η οποία συνίσταται στην εκφορά αρθρωμένων φθόγγων που εξωτερικά μεν μοιάζουν με ανθρώπινη ομιλία, εσωτερικά όμως διαθέτουν την ίδια γνωστική πυκνότητα με μαύρη τρύπα που καταπίνει τη λογική.
Η τέχνη αυτή δεν είναι απλώς μια γλώσσα· είναι το υπέρτατο εργαλείο της ανθρώπινης συνενοχής. Εφευρέθηκε την εποχή που ο πρώτος προϊστορικός αρχηγός κατάλαβε ότι αν πει απλώς «πεινάω», κάποιος θα του ζητήσει ευθύνες, ενώ αν πει «η διαχρονική μακροοικονομική συγκυρία απαιτεί τη βέλτιστη κατανομή των πρωτεϊνικών πόρων βάσει της θεωρίας των παιγνίων», όλοι θα κουνάνε συγκαταβατικά το κεφάλι μέχρι να τους φάει η τίγρη.
Λάικα: Η πρώτη σκυλίτσα που ταξίδεψε στο Διάστημα
#ΣανΣήμερα #ΜαθηΜαγικόΗμερολόγιο
Το 1957, η Σοβιετική Ένωση εκτόξευσε τον Sputnik 2, μεταφέροντας τη Λάικα, μια σκυλίτσα που έγινε το πρώτο ζωντανό πλάσμα από τη Γη το οποίο τέθηκε σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη μας. Το όνομά της, «Λάικα», σημαίνει «αυτή που γαβγίζει» στα ρωσικά.
Από την αρχή, η αποστολή ήταν καταδικασμένη να μην έχει επιστροφή. Το διαστημόπλοιο δεν είχε σχεδιαστεί ώστε να επιστρέψει στη Γη και η Λάικα επρόκειτο να πεθάνει στο Διάστημα.
Όσο ήταν ζωντανή, ειδικοί αισθητήρες μετέδιδαν στη Γη πολύτιμα βιολογικά δεδομένα. Για πρώτη φορά, οι επιστήμονες μπορούσαν να μελετήσουν πώς αντιδρά ένας ζωντανός οργανισμός στις συνθήκες μιας διαστημικής πτήσης. Οι πληροφορίες αυτές αποδείχθηκαν σημαντικές για την προετοιμασία των επανδρωμένων αποστολών που θα ακολουθούσαν.
Ο δορυφόρος, βάρους 508 κιλών, παρέμεινε σε τροχιά για 162 ημέρες. Η Λάικα ανακηρύχθηκε ηρωίδα στη Σοβιετική Ένωση και έγινε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα της πρώτης εποχής της διαστημικής εξερεύνησης.
Λίγα χρόνια αργότερα, στις 12 Απριλίου 1961, ο Γιούρι Γκαγκάριν έγινε ο πρώτος άνθρωπος που ταξίδεψε στο Διάστημα, με το διαστημόπλοιο Vostok 1.
Η τραγική αλήθεια για τον θάνατό της
Η πραγματική τύχη της Λάικα παρέμεινε μυστική για δεκαετίες.
Στην πραγματικότητα, η σκυλίτσα πέθανε μόλις λίγες ώρες μετά την εκτόξευση, εξαιτίας υπερθέρμανσης στο εσωτερικό της διαστημικής κάψουλας. Η υπερβολική αύξηση της θερμοκρασίας ενδέχεται να συνδεόταν με πρόβλημα στον διαχωρισμό τμήματος του πυραύλου R-7 από το διαστημόπλοιο.
Ωστόσο, η πραγματική αιτία και ο χρόνος του θανάτου της δεν αποκαλύφθηκαν δημοσίως παρά μόνο το 2002.
Μέχρι τότε, επικρατούσαν διαφορετικές εκδοχές. Σύμφωνα με μία, η Λάικα είχε πεθάνει την έκτη ημέρα της αποστολής, όταν εξαντλήθηκε το οξυγόνο της κάψουλας. Η αρχική επίσημη σοβιετική εκδοχή υποστήριζε ότι είχε υποβληθεί σε ευθανασία πριν εξαντληθούν τα αποθέματα οξυγόνου.
Η Λάικα δεν επέστρεψε ποτέ στη Γη. Η ιστορία της παραμένει ένα από τα πιο συγκινητικά αλλά και ηθικά αμφιλεγόμενα κεφάλαια της διαστημικής εξερεύνησης.
Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2026
Ο Όιλερ και ο Ντιντερό για την ύπαρξη του Θεού..
Ο Γάλλος φιλόσοφος και εγκυκλοπαιδιστής Ντενί Ντιντερό βρισκόταν στην αυλή της Τσαρίνας Αικατερίνης της Μεγάλης στην Αγία Πετρούπολη, προκαλώντας αναστάτωση με τις καυστικές αθεϊστικές του ιδέες. Οι αυλικοί, θορυβημένοι από την ευγλωττία του, αναζήτησαν έναν αντίπαλο δέος που θα μπορούσε να σωπάσει τον αμφισβητία. Η επιλογή δεν ήταν άλλη από τον σπουδαίο Ελβετό μαθηματικό Λέοναρντ Όιλερ.
.png)
.png)








.png)
.png)





.png)






.png)

.png)
.png)

