Στο επεισόδιο 8 της 2ης Σεζόν (The Lizard-Spock Expansion), ο Sheldon εισάγει το παιχνίδι «Πέτρα-Ψαλίδι-Χαρτί-Σαύρα-Σποκ» για να λύσει ένα καθαρά συνδυαστικό πρόβλημα:
τον περιορισμένο αριθμό δυνατών εκβάσεων που οδηγεί σε συνεχείς ισοπαλίες.
Δρούγας Θανάσης
«Ο Αρχιμήδης θα μνημονευθεί όταν ο Αισχύλος θα έχει λησμονηθεί, διότι οι γλώσσες πεθαίνουν, μα οι μαθηματικές ιδέες όχι.» G.Hardy
Στο επεισόδιο 8 της 2ης Σεζόν (The Lizard-Spock Expansion), ο Sheldon εισάγει το παιχνίδι «Πέτρα-Ψαλίδι-Χαρτί-Σαύρα-Σποκ» για να λύσει ένα καθαρά συνδυαστικό πρόβλημα:
τον περιορισμένο αριθμό δυνατών εκβάσεων που οδηγεί σε συνεχείς ισοπαλίες.
Σαν σήμερα, το 1914, γεννήθηκε ο Μαρκ Κακ.
Ο Μαρκ Κακ (1914–1984) δεν υπήρξε απλώς ένας από τους σπουδαιότερους μαθηματικούς του 20ού αιώνα. Υπήρξε ένας φιλόσοφος των αριθμών, ένας διανοητής που είδε τις πιθανότητες να χορεύουν μέσα στη στατιστική φυσική και ένας χαρισματικός αφηγητής της επιστήμης. Γεννημένος στο Κρζεμιένιετς της Πολωνίας (σήμερα ανήκει στην Ουκρανία) μέσα στους ταραγμένους καιρούς της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, η ζωή του σημαδεύτηκε από πολέμους, διωγμούς και μια βαθιά, ανόθευτη αγάπη για τα μυστήρια του σύμπαντος.
Τα Πρώτα Χρόνια: Γεωμετρία Χωρίς... Προπαίδεια
Στο σύμπαν του Star Trek, υπάρχει ένας απαράβατος νόμος της τηλεοπτικής φυσικής: αν βρίσκεσαι στο USS Enterprise, φοράς κόκκινη στολή και ο Κάπτεν Κερκ σε πάρει μαζί του σε εξωγήινη αποστολή, καλύτερα να έχεις ήδη γράψει τη διαθήκη σου. Οι «Red Shirts» έχουν γίνει παγκόσμιο πολιτιστικό σύμβολο της αναπόφευκτης, πρόωρης καταστροφής.
Αλλά τι λένε τα ίδια τα δεδομένα; Ο μαθηματικός κόσμος (με τη συμβολή αναλύσεων όπως αυτή του ερευνητή Matthew Barsalou) έσκυψε πάνω από τα αρχεία της σειράς (The Original Series) και απέδειξε κάτι συγκλονιστικό: ο μεγαλύτερος μύθος της ποπ κουλτούρας είναι μαθηματικά ψευδής.
Σαν σήμερα, το 1805 , γεννήθηκε ο Σερ Ουίλιαμ Ρόουαν Χάμιλτον.
Ο Σερ Ουίλιαμ Ρόουαν Χάμιλτον (3 Αυγούστου 1805 – 2 Σεπτεμβρίου 1865) ήταν Ιρλανδός φυσικός, αστρονόμος και μαθηματικός, ο οποίος συνέβαλε καθοριστικά στην κλασική μηχανική, την οπτική και την άλγεβρα. Οι μελέτες του στα μηχανικά και οπτικά συστήματα τον οδήγησαν στην ανακάλυψη νέων μαθηματικών εννοιών και τεχνικών.
Η σημαντικότερη ίσως συνεισφορά του ήταν η αναδιατύπωση της Νευτώνειας μηχανικής, η οποία σήμερα είναι γνωστή ως Χαμιλτονιανή μηχανική (Hamiltonian mechanics). Το έργο αυτό αποτέλεσε θεμέλιο για τη σύγχρονη μελέτη των κλασικών θεωριών πεδίου, όπως ο ηλεκτρομαγνητισμός, καθώς και για την ανάπτυξη της κβαντικής μηχανικής.
Ο Ρότζερ Φέντερερ είπε στην τάξη αποφοίτων του Ντάρμουθ τον αριθμό που πιστεύει ότι εξηγεί ολόκληρη την καριέρα του:
«Στο τένις, η τελειότητα είναι αδύνατη. Στους 1.526 αγώνες που έπαιξα στην καριέρα μου, κέρδισα σχεδόν το 80% αυτών των αγώνων».
Στη συνέχεια τους ζήτησε να μαντέψουν έναν δεύτερο αριθμό:
Σαν σήμερα, το 1939.
Το 1939, ο Άλμπερτ Αϊνστάιν έστειλε επιστολή στον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Φραγκλίνο Ντ. Ρούζβελτ, στην οποία προειδοποιούσε ότι οι πρόσφατες έρευνες των Ένρικο Φέρμι και Λέο Σίλαρντ έδειχναν πως το στοιχείο ουράνιο θα μπορούσε να μετατραπεί σε μια νέα και εξαιρετικά σημαντική πηγή ενέργειας στο άμεσο μέλλον.
Στην επιστολή αναφερόταν χαρακτηριστικά:
Σαν σήμερα, το 1971.
Στο τέλος της τελευταίας Εξωοχηματικής Δραστηριότητας (EVA) της αποστολής Απόλλων 15, ο Διοικητής Ντέιβιντ Σκοτ αφιέρωσε λίγα λεπτά για να διεξαγάγει ένα κλασικό επιστημονικό πείραμα μπροστά στην τηλεοπτική κάμερα που είχε στηθεί ακριβώς έξω από τη σεληνάκατο Falcon, στην τοποθεσία προσεδάφισης Hadley Rille. Αναπαριστώντας το πείραμα που ενδέχεται να είχε πραγματοποιήσει ο Γαλιλαίος στην Πίζα, άφησε να πέσουν ένα σφυρί και ένα φτερό γερακιού από ύψος περίπου 1,5 μέτρου, και μπορείτε να κρίνετε το αποτέλεσμα μόνοι σας από το βίντεο.
Το 1955, σε μια εποχή όπου ο Ψυχρός Πόλεμος βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη και οι υπηρεσίες πληροφοριών έδιναν ιδιαίτερη έμφαση στη συλλογή, αξιολόγηση και επεξεργασία πληροφοριών, δημιουργήθηκε ένα εκπαιδευτικό εγχειρίδιο με τίτλο «Reading Improvement Course» (Σεμινάριο Βελτίωσης της Ανάγνωσης).
Το εγχειρίδιο αυτό συνδέεται με τα εκπαιδευτικά προγράμματα της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών των Ηνωμένων Πολιτειών (CIA) για την ανάπτυξη δεξιοτήτων ανάλυσης και μελέτης εγγράφων. Δεν επρόκειτο για κάποιο «μυστικό βιβλίο ανάγνωσης» με την έννοια μιας απόκρυφης τεχνικής, αλλά για ένα τυπικό εκπαιδευτικό υλικό της εποχής, που αργότερα αποδεσμεύτηκε μέσω της διαδικασίας αποχαρακτηρισμού εγγράφων.
«Πάνω απ' όλα, μην χάσεις την επιθυμία σου να περπατάς.»
Σόρεν Κίρκεγκωρ
Ο Δανός φιλόσοφος Σόρεν Κίρκεγκωρ έγραψε αυτά τα λόγια το 1847 σε μια επιστολή προς τη φιλάσθενη κουνιάδα του, Henriette (Jette) Kierkegaard. Η Jette υπέφερε από σωματικούς πόνους και συχνές μελαγχολίες, και ο Κίρκεγκωρ, θέλοντας να της δώσει κουράγιο, τόνισε ότι το περπάτημα είναι απολύτως απαραίτητο όχι μόνο για τη σωματική υγεία αλλά και για τη διανοητική διαύγεια.
Σαν σήμερα, το 1906 ο Robert Daniel Carmichael απέδειξε σε εργασία που δημοσιεύτηκε στο American Mathematical Monthly, ότι δεν υπάρχουν τριπλά τέλειοι περιττοί αριθμοί οι οποίοι να είναι γινόμενο τριών διαφορετικών πρώτων παραγόντων.
Ένας τριπλά τέλειος αριθμός (triple perfect number), ή P₃ αριθμός, είναι ένας αριθμός του οποίου οι διαιρέτες —συμπεριλαμβανομένου και του ίδιου του αριθμού— έχουν άθροισμα ίσο με τρεις φορές τον ίδιο τον αριθμό.
Το βίντεο είναι ένα απόσπασμα από μια ιστορική συνέντευξη του διάσημου αστροφυσικού και συγγραφέα Carl Sagan (στον δημοσιογράφο Charlie Rose). Το κεντρικό θέμα της συζήτησης είναι η σημασία της επιστημονικής κατανόησης και της κριτικής σκέψης για την επιβίωση της δημοκρατίας.Το βίντεο αποτελεί μια διαχρονική προειδοποίηση για το πόσο απαραίτητη είναι η παιδεία και η ορθολογική σκέψη για να παραμείνει μια κοινωνία ελεύθερη.
Στο πιο διάσημο βιβλίο του υπάρχει ένα κεφάλαιο με τίτλο «Η τέχνη της ανάγνωσης».
Έγραψε:
#ΚακοπαιδικαΛημματα #ΦανταστικοιΒιοι Ιορδάνης ο Ξεροκέφαλος o Ακαρνάνας (1632–1704), ο άνθρωπος που είπε τα πράγματα με το όνομά τους.
Βιογραφικό Σημείωμα: Ιορδάνης ο Ξεροκέφαλος o Ακαρνάνας (1632–1704)
Φιλόσοφος, Ρήτορας, Δαμαστής κατσικιών και εχθρός της Πολιτικής Ορθότητας του 17ου Αιώνα.
Παιδική Ηλικία
Γεννήθηκε σε ένα ορεινό χωριό της Αιτωλοακαρνανίας. Μέχρι τα δώδεκα, η μόνη του επαφή με τον «Λόγο» ήταν τα σφυρίγματα στα κοπάδια και οι ευφάνταστες βρισιές που αντάλλασσε με τους κλέφτες των γειτονικών χωριών. Η πρώτη του καταγεγραμμένη φιλοσοφική πράξη ήταν η κλοπή του γαϊδάρου του τοπικού Δεσπότη. Όταν συνελήφθη, απολογήθηκε λέγοντας: «Το ζώο είχε εμφανώς πιο συγκροτημένη σκέψη από τον αναβάτη του, οπότε το απελευθέρωσα στην υπηρεσία της αλήθειας».
Στο βίντεο, ο Ken Ono, ένας διακεκριμένος μαθηματικός και ερευνητής στο Axiom Math και στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια, ένας εκ των ομαθηματικών που κλήθηκαν να φτιάξει δύσκολα μαθηματικά προβλήματα για την αξιολόγηση μεγάλων γλωσσικών μοντέλων, μοιράζεται τις σκέψεις του για τη ζωή, την επιστήμη και τον ραγδαίο αντίκτυπο της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI).
Η παρεξήγηση της «αποτυχίας»
Ο Ono ξεκινά την ομιλία του αφηγούμενος μια προσωπική του εμπειρία. Στην 5η δημοτικού βγήκε τρίτος σε έναν μαθηματικό διαγωνισμό. Επειδή ο πατέρας του ήταν ένας διάσημος μαθηματικός, ο ίδιος θεώρησε ότι τον είχε απογοητεύσει βαθιά. Για 50 χρόνια πίστευε ότι είχε αποτύχει, μέχρι που, όταν ο πατέρας του απεβίωσε, βρήκε στα λιγοστά πράγματα που είχε κρατήσει την πλακέτα εκείνης της 3ης θέσης. Έτσι, συνειδητοποίησε πως ο πατέρας του δεν τον έκρινε με βάση τη νίκη, αλλά ήταν περήφανος για την προσπάθεια και τη θέλησή του.
Σαν σήμερα, στις 26 Ιουλίου 1925, πέθανε ο Γκότλομπ Φρέγκε.
Ο Γκότλομπ Φρέγκε (Gottlob Frege, 8 Νοεμβρίου 1848 – 26 Ιουλίου 1925) ήταν Γερμανός μαθηματικός, λογικός και φιλόσοφος, και θεωρείται ο σημαντικότερος λογικός μετά τον Αριστοτέλη. Υπήρξε ο θεμελιωτής της σύγχρονης συμβολικής λογικής και ο πρώτος που διατύπωσε συστηματικά την άποψη ότι τα μαθηματικά μπορούν να θεμελιωθούν αποκλειστικά στη λογική (λογικισμός).
Ο Φρέγκε επέκτεινε το έργο του George Boole, εισάγοντας ένα πολύ πιο ισχυρό σύστημα λογικών συμβόλων και κανόνων. Ανέπτυξε σύμβολα για έννοιες όπως το «ή», το «αν... τότε...», η ποσοτικοποίηση («για κάθε», «υπάρχει») και άλλες λογικές σχέσεις, αντικαθιστώντας την παραδοσιακή αριστοτελική συλλογιστική με ένα πολύ πιο εκφραστικό και ακριβές σύστημα.
Ο Τζέικομπ Τσίμερμαν (Jacob Tsimerman) μόλις κατέκτησε το Μετάλλιο Φιλντς (Fields Medal) για το 2026 —το επονομαζόμενο και «Νόμπελ των Μαθηματικών»— χάρη στην απόδειξή του για την περίφημη εικασία André-Oort. Ωστόσο, πίσω από τους δυσθεώρητους υπολογισμούς και τη μαθηματική διάνοια, κρύβεται μια συναρπαστική ζωή, γεμάτη πείσμα, ιδιοφυείς εμμονές και ένα αστείρευτο, σχεδόν αθλητικό πάθος για τη νίκη.
Εστιάζοντας στα πιο γλαφυρά και ενδιαφέροντα στιγμιότυπα της πορείας του, η ιστορία του διαβάζεται σαν μυθιστόρημα:
Το τριλήμμα του Μινχάουζεν είναι ένα φιλοσοφικό επιχείρημα σύμφωνα με το οποίο κάθε προσπάθεια να αποδειχθεί κάτι καταλήγει τελικά σε ένα από τρία προβλήματα:
Κυκλική συλλογιστική: Ο ισχυρισμός στηρίζεται στον εαυτό του.Ο σκύλος που κυνηγάει την ουρά του (Κυκλική συλλογιστική): «Αυτό που λέω ισχύει, επειδή το είπα, και εγώ λέω πάντα την αλήθεια». Μάλιστα. Συγχαρητήρια για την αυτοπεποίθηση.
Άπειρη αλυσίδα δικαιολογήσεων: Κάθε επιχείρημα απαιτεί μια νέα απόδειξη, χωρίς τέλος.
Υπάρχουν άνθρωποι που δεν περιορίζονται στο να λύνουν προβλήματα. Παρατηρούν τον τρόπο με τον οποίο γεννιούνται οι μεγάλες ιδέες. Ένας από αυτούς ήταν ο Ρίτσαρντ Χάμινγκ (Richard Hamming), ένας από τους σημαντικότερους επιστήμονες της πληροφορικής του 20ού αιώνα, ο οποίος πέρασε μεγάλο μέρος της ζωής του αναζητώντας την απάντηση σε ένα φαινομενικά απλό ερώτημα:
Γιατί κάποιοι εξαιρετικά ικανοί επιστήμονες καταφέρνουν να αφήσουν ανεξίτηλο το αποτύπωμά τους, ενώ άλλοι, εξίσου ευφυείς, περνούν σχεδόν απαρατήρητοι;
Ο Τσαρλς Φρέντερικ Μόστελερ (24 Δεκεμβρίου 1916 – 23 Ιουλίου 2006) ήταν Αμερικανός μαθηματικός και θεωρείται ένας από τους κορυφαίους στατιστικούς του 20ού αιώνα.
Υπήρξε ο ιδρυτικός πρόεδρος του Τμήματος Στατιστικής του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, το οποίο δημιούργησε και οδήγησε από το 1957 έως το 1971. Παράλληλα, διετέλεσε πρόεδρος πολλών κορυφαίων επιστημονικών οργανισμών, όπως της Psychometric Society, της Αμερικανικής Στατιστικής Εταιρείας (American Statistical Association), του Ινστιτούτου Μαθηματικής Στατιστικής (Institute of Mathematical Statistics), της Αμερικανικής Ένωσης για την Πρόοδο της Επιστήμης (AAAS) και του Διεθνούς Στατιστικού Ινστιτούτου.
Το 1923, σαν σήμερα, ο Βέρνερ Χάιζενμπεργκ παραλίγο να αποτύχει στη διδακτορική του εξέταση.
Το 1923, ο Βέρνερ Χάιζενμπεργκ παρουσιάστηκε ενώπιον των καθηγητών του για να υπερασπιστεί τη διδακτορική του διατριβή. Η εξέταση, όμως, εξελίχθηκε πολύ χειρότερα απ' ό,τι θα περίμενε κανείς για έναν από τους μεγαλύτερους φυσικούς του 20ού αιώνα.
Στις 4 Νοεμβρίου 1943, εν μέσω του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και κατά τη διάρκεια της κορύφωσης των ερευνών για την ατομική βόμβα.
Αποστολέα; ο Τζ. Ρόμπερτ Οπενχάιμερ (J. Robert Oppenheimer). Εκείνη την περίοδο, ο Οπενχάιμερ βρισκόταν στο Νέο Μεξικό, όντας ο επιστημονικός διευθυντής του άκρως απόρρητου εργαστηρίου του Λος Άλαμος (Πρόγραμμα Μανχάταν).
Γιατί είναι σχεδόν πάντα οι χειρότεροι άνθρωποι εκείνοι που καταλήγουν να διοικούν οποιοδήποτε σύστημα επιδιώκει την απόλυτη εξουσία;
Ο Φρίντριχ Χάγιεκ (Friedrich Hayek) έδωσε μια απάντηση σε αυτό το ερώτημα σε ένα ολόκληρο κεφάλαιο του βιβλίου του «Ο Δρόμος προς τη Δουλεία» (The Road to Serfdom, 1944), το οποίο μάλιστα τιτλοφόρησε:
«Γιατί οι χειρότεροι ανεβαίνουν στην κορυφή» (Why the Worst Get on Top).
Ο Paul Halmos, μέσα από την «αυτομαθογραφία» του, προσφέρει ένα απόσταγμα εμπειρίας για όσους επιθυμούν να υπηρετήσουν την επιστήμη των μαθηματικών. Η φιλοσοφία του επικεντρώνεται στην ενεργητική ενασχόληση, την πειθαρχία και την απόλυτη αφοσίωση.
1. Πώς να Μελετάτε: «Μην διαβάζετε απλώς· πολεμήστε το!»
Ενεργητική Μελέτη: Μην περιορίζεστε στην παθητική ανάγνωση. Θέστε δικές σας ερωτήσεις, βρείτε δικά σας παραδείγματα και προσπαθήστε να ανακαλύψετε τις δικές σας αποδείξεις πριν τις δείτε στο κείμενο.
Η Κυριαρχία των Παραδειγμάτων: Για τον Halmos, τα παραδείγματα είναι το θεμέλιο των μαθηματικών. Κάθε φορά που μαθαίνετε μια νέα έννοια, το πρώτο σας μέλημα πρέπει να είναι η κατασκευή παραδειγμάτων (τυπικών, ακραίων ή εκφυλισμένων).
Στα βάθη του τροπικού δάσους του Αμαζονίου στη Βραζιλία, μια ιθαγενής ομάδα κυνηγών-τροφοσυλλεκτών και γεωργών, οι Munduruku, ζει με έναν τρόπο που προκαλεί τα θεμέλια της δυτικής επιστήμης γύρω από την ανθρώπινη αντίληψη των αριθμών. Κατοικώντας σε μικρά, διασκορπισμένα χωριά σε μια τεράστια έκταση, ο πληθυσμός αυτός έχει αναπτύξει ένα σύστημα αντίληψης του κόσμου που βασίζεται στην προσέγγιση και όχι στην απόλυτη μαθηματική ακρίβεια.
Για εβδομήντα χρόνια οι άνθρωποι προσπαθούσαν να μάθουν στις μηχανές να σκέφτονται σαν κι αυτούς. Και κάθε φορά, αργά ή γρήγορα, έχαναν από μηχανές που δεν σκέφτονταν καθόλου σαν άνθρωποι.
Υπάρχει μια ιστορία που επαναλαμβάνεται σχεδόν απαράλλαχτη εδώ και δεκαετίες στην ιστορία της τεχνητής νοημοσύνης.
Μια ομάδα λαμπρών επιστημόνων αναλαμβάνει ένα δύσκολο πρόβλημα. Το μελετά σε βάθος. Αναλύει κάθε λεπτομέρεια. Αναζητά τους κανόνες, τις στρατηγικές και τις μικρές, σχεδόν αόρατες αρχές που χρησιμοποιούν οι άνθρωποι-ειδικοί.
Όταν ήμουν μικρός, κόμπαζα για το πόσο πολλές σελίδες διάβαζα σε μία ώρα. Στο κολέγιο έμαθα πόσο βλακώδες ήταν αυτό. Το να διαβάζεις δέκα σελίδες μαθηματικά την ημέρα μπορεί να είναι ένας εξαιρετικά γοργός ρυθμός. Ακόμα και μία σελίδα, όμως, μπορεί να είναι αρκετή.
WILLIAM THURSTON
Ο Γουίλιαμ Θέρστον (William Paul Thurston, 1946–2012) υπήρξε ένας από τους πιο χαρισματικούς και πρωτότυπους μαθηματικούς του 20ού αιώνα, μια «γεωμετρική ιδιοφυΐα» που μεταμόρφωσε τον τρόπο με τον οποίο κατανοούμε τον χώρο.
Γεννημένος στην Ουάσινγκτον, ο Θέρστον μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον γεμάτο ερεθίσματα: ο πατέρας του, Paul, ήταν φυσικός στα Bell Labs και του έδειχνε πρακτικά πειράματα, όπως το να βράζει νερό με τα γυμνά του χέρια χρησιμοποιώντας μια αντλία κενού. Η μητέρα του, Margaret, ήταν δεξιοτέχνης μοδίστρα που έραβε περίπλοκα μοτίβα τα οποία άφηναν άναυδους τον σύζυγο και τον γιο της.
Το 2006, ο μαθηματικός-συγγραφέας Ian Stewart εκδίδει ένα βιβλίο με τίτλο "Letters to a Young Mathematician" (Γράμματα σε έναν νεαρό μαθηματικό). Στο συγκεκριμένο βιβλίο ο Stewart «πατάει» σε μια πολύ όμορφη ιδέα: γράφει μια σειρά από επιστολές με παραλήπτρια ένα φανταστικό πρόσωπο, τη Μεγκ, η οποία σκέφτεται πολύ σοβαρά να ασχοληθεί επαγγελματικά με τα μαθηματικά.