Κλίση

 

Τετράγωνο

 

O Al-Sabi Thabit ibn Qurra al-Harrani και οι τέλειοι αριθμοί

 #Σανσημερα

Σαν σήμερα, το 901, πέθανε ο Αλ-Σάμπι Θαμπίτ ιμπν Κούρρα αλ-Χαρράνι.

  Ο Αλ-Σάμπι Θαμπίτ ιμπν Κούρρα αλ-Χαρράνι (γεννημένος περίπου το 836, πέθανε στις 18 Φεβρουαρίου 901) ήταν Μεσοποτάμιος λόγιος και μαθηματικός, ο οποίος συνέβαλε σημαντικά στο να προετοιμαστεί το έδαφος για μεγάλες μαθηματικές ανακαλύψεις, όπως η επέκταση της έννοιας του αριθμού στους (θετικούς) πραγματικούς αριθμούς, ο ολοκληρωτικός λογισμός, θεωρήματα της σφαιρικής τριγωνομετρίας, η αναλυτική γεωμετρία και η μη ευκλείδεια γεωμετρία.

James Joseph Sylvester: O Μαθηματικός, ο Ποιητής και η Νεότητα του Νου

 #Σανσημερα

Σαν σήμερα, το 1879, μια αγαπημένη μαθηματική περσόνα, ο Άγγλος μαθηματικός J. J. Sylvester, σε μια διάλεξη στο Ινστιτούτο Peabody στη Βαλτιμόρη, διάβασε τη «Rosalind», ένα σατιρικό, υπερβολικά συναισθηματικό ποίημα τετρακοσίων στίχων, όπου όλοι οι στίχοι τελείωναν σε «-ind».

   Ο James Joseph Sylvester (1814–1897) δεν υπήρξε απλώς ένας από τους μεγάλους αλγεβριστές του 19ου αιώνα· υπήρξε μια προσωπικότητα όπου η αυστηρότητα της λογικής συνυπήρχε με τη φλόγα της ποίησης. Γεννημένος στην Αγγλία, άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στη γραμμική άλγεβρα και στη θεωρία πινάκων. Μαζί με τον Arthur Cayley, διαμόρφωσε το θεμέλιο της σύγχρονης άλγεβρας.

Adolphe Quetelet

 

Adolphe Quetelet και η γέννηση της Κοινωνικής Στατιστικής

        

#Σανσημερα 

Σαν σήμερα, το 1847, πέθανε ο Adolphe Quetelet 

Ο Adolphe Quetelet ( 1796 – 1874) υπήρξε μια από τις πιο καθοριστικές μορφές στη γέννηση της κοινωνικής στατιστικής — ένας άνθρωπος που τόλμησε να μετρήσει την κοινωνία με την ίδια αυστηρότητα που οι αστρονόμοι μετρούν τα άστρα.

Kinky επιστήμη

 

Η Δίκη του Απείρου: Ο Giordano Bruno απέναντι στην Ιερά Εξέταση

Σαν σήμερα, το 1600, πέθανε ο Giordano Bruno

Ο Giordano Bruno (1548 –1600) υπήρξε μία από τις πιο ανήσυχες, τολμηρές και αμφιλεγόμενες μορφές της Αναγέννησης. Γεννημένος στη Νόλα, κοντά στη Νάπολη, βαπτίστηκε Φίλιππο· το όνομα «Τζορντάνο» το έλαβε όταν εισήλθε, σε νεαρή ηλικία, στο Δομινικανικό μοναστήρι του Σαν Ντομένικο Ματζόρε. Εκεί διαμορφώθηκε η πρώτη του πνευματική ταυτότητα — αλλά και οι πρώτες υποψίες εναντίον του.

Λόγος

 

Marjorie Ruth Rice:Ερασιτέχνης μαθηματικός επαγγελματικού επιπέδου

 

#Σανσημερα  

Στους περασμένους αιώνες, τα μαθηματικά συχνά άνθιζαν στα περιθώρια άλλων επαγγελμάτων, σαν ένα είδος πνευματικής περιπέτειας. Ο Fermat, για παράδειγμα, δεν ήταν “επαγγελματίας μαθηματικός” με τη σημερινή έννοια, αλλά δικαστικός λειτουργός που στον ελεύθερο χρόνο του άφησε ανεξίτηλα ίχνη στη θεωρία αριθμών. Παρόμοια, ο Descartes υπήρξε φιλόσοφος και στρατιώτης, ενώ ταυτόχρονα θεμελίωσε την αναλυτική γεωμετρία· ο Pascal, γνωστός ως φυσικός και στοχαστής, συνέβαλε καθοριστικά στην πιθανότητα και τη μαθηματική σκέψη· ακόμη και ο Gauss, αν και τελικά αφιερώθηκε πλήρως στα μαθηματικά, εργάστηκε και ως αστρονόμος, συνδέοντας την επιστήμη με την πρακτική παρατήρηση του κόσμου. Πολλοί δημιουργοί των μεγάλων ιδεών υπήρξαν γιατροί, νομικοί ή ερευνητές άλλων πεδίων, άνθρωποι που έβλεπαν τα μαθηματικά ως προσωπικό πάθος και δημιουργική ενασχόληση. Αντίθετα, ο σύγχρονος μαθηματικός ζει σε έναν κόσμο βαθιάς εξειδίκευσης: αφιερώνει ολόκληρη την καριέρα του σε έναν στενό κλάδο, χτίζοντας γνώση με συστηματικό και επαγγελματικό τρόπο. Έτσι, η μαθηματική δημιουργία πέρασε από την ερασιτεχνική λάμψη της ιδιοφυΐας-περιπλανώμενου σε μια εποχή οργανωμένης, εξειδικευμένης έρευνας.

  Η Marjorie Ruth Rice (1923–2017) ήταν Αμερικανίδα ερασιτέχνης μαθηματικός, γνωστή κυρίως για τις ανακαλύψεις της σχετικά με τις πενταγωνικές πλακοστρώσεις (επιπεδοκαλύψεις) στη γεωμετρία.

Ο Οδοντίατρος που Αγάπησε τη Γεωμετρία

 

#Σανσημερα

Σαν σήμερα ,το 1997 πέθανε ο Leon Bankoff.

Ο Leon Bankoff ( 1908– 1997) ήταν Αμερικανός οδοντίατρος και μαθηματικός.

Μετά από φοίτηση στο City College of New York, ο Bankoff σπούδασε οδοντιατρική στο New York University. Αργότερα μετακόμισε στο Λος Άντζελες της Καλιφόρνιας, όπου δίδαξε στο University of Southern California· κατά την παραμονή του εκεί ολοκλήρωσε και τις σπουδές του. Άσκησε το επάγγελμα του οδοντιάτρου για περισσότερα από 60 χρόνια στο Μπέβερλι Χιλς, έχοντας μεταξύ των ασθενών του πολλές διασημότητες.

Μαθηματικά με καρτ ποστάλ

 #Σανσημερα

Σαν σήμερα, το 1918, η Γερμανίδα μαθηματικός Εμμυ Νέτερ έστειλε μια ταχυδρομική κάρτα(cart postal) στον Φέλιξ Κλάιν, στην οποία του εξηγούσε μια ειδική περίπτωση του δεύτερου θεωρήματός της. Το πλήρες αποτέλεσμα δημοσιεύθηκε αργότερα την ίδια χρονιά στο άρθρο της «Invariante Variationsprobleme» («Αναλλοίωτα προβλήματα του λογισμού των μεταβολών»).

Χ-Υ=

 

Edmund Georg Hermann Landau: Ένας αυστηρός δάσκαλος

 

#Σανσημερα

Σαν σήμερα, το 1877,  γεννήθηκε ο Edmund Georg Hermann Landau (1877–1938)

  Ο Edmund Georg Hermann Landau, γεννημένος στο Βερολίνο στις 14 Φεβρουαρίου 1877, υπήρξε μία από τις πιο εμβληματικές μορφές της καθαρής μαθηματικής σκέψης στις αρχές του 20ού αιώνα. Καθηγητής στο περίφημο Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν, αποτέλεσε την προσωποποίηση του μαθηματικού που ζει αποκλειστικά για την αυστηρότητα, την απόδειξη και την καθαρότητα των εννοιών.

   Ήδη από πολύ μικρός, ο Landau έδειξε μια σχεδόν μυθική σχέση με τους αριθμούς. Ένας γνωστός θρύλος λέει ότι, όταν ήταν μόλις τριών ετών, η μητέρα του ξέχασε την ομπρέλα της σε μια άμαξα. Ο μικρός Edmund απάντησε αμέσως:

David Singmaster: Μια ζωή αφιερωμένη στους γρίφους και τα μαθηματικά

 

#Σανσημερα

— «Ώστε ασχολείστε με τα ψυχαγωγικά μαθηματικά;»

— «Υπάρχουν και άλλα;»

Σαν σήμερα, το 2023, πεθαίνει David Singmaster.

Ο David Breyer Singmaster (14 Δεκεμβρίου 1938 – 13 Φεβρουαρίου 2023) ήταν Αμερικανο-Βρετανός μαθηματικός και ομότιμος καθηγητής μαθηματικών στο London South Bank University. Διέθετε μια τεράστια προσωπική συλλογή από μηχανικούς γρίφους και βιβλία με σπαζοκεφαλιές. Έγινε ιδιαίτερα γνωστός ως ένας από τους πρώτους που υιοθέτησαν και προώθησαν με ενθουσιασμό τον Rubik's Cube.

Τύπος του Binet

Ο Jacques Philippe Marie Binet (Ζακ Φιλίπ Μαρί Μπινέ, 1786–1856) ήταν ένας σημαντικός Γάλλος μαθηματικός του 19ου αιώνα, γνωστός κυρίως για τη συμβολή του στη θεωρία των αριθμών και στη μαθηματική ανάλυση.

Πλακίδια

 

Ενα ιδιαίτερο βραβείο

 #Σανσημερα

Το 1999, το περιοδικό Nature δημοσίευσε ένα άρθρο σχετικά με το πώς μπορεί κανείς να βουτά σωστά ένα μπισκότο στο ρόφημά του (ή «cookie», όπως λέγεται στις Ηνωμένες Πολιτείες). Συγγραφέας του άρθρου ήταν ο Βρετανοαυστραλός επιστήμονας Λεν Φίσερ.

Το άρθρο, με τίτλο «Physics Takes the Biscuit» («Η φυσική… βουτάει το μπισκότο»), χάρισε στον καθηγητή Φίσερ και ένα Ig Nobel Prize(*), το οποίο απονεμήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου, στην ετήσια τελετή που πραγματοποιείται στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ.

Στη συνέχεια, ο Φίσερ έγραψε και ένα βιβλίο πάνω στο ίδιο θέμα, προσαρμοσμένο ίσως περισσότερο για το αμερικανικό κοινό, με τίτλο:

How to Dunk a Doughnut: The Science of Everyday Life

(«Πώς να βουτήξεις ένα ντόνατ: Η επιστήμη της καθημερινής ζωής»),

Παράσταση

 

Το τριώνυμο του Euler

 

Εξωφρενικές πιθανότητες

 

Εικασίες

 

Ανάμεσα στο Ο και το άπειρο: Ο άνθρωπος πίσω από τον κανόνα de l'Hôpital

 

Ο Guillaume François Antoine, Μαρκήσιος de l’Hôpital (1661–1704) υπήρξε μια ξεχωριστή φυσιογνωμία της γαλλικής διανόησης στα τέλη του 17ου αιώνα, ένας αριστοκράτης που επέλεξε να αφιερώσει το πνεύμα και τον χρόνο του όχι στην πολιτική ή τον στρατό, αλλά στα μαθηματικά. Γεννημένος σε εύπορη οικογένεια της παρισινής αριστοκρατίας, είχε πρόσβαση σε εκπαίδευση υψηλού επιπέδου και από νωρίς έδειξε ιδιαίτερη κλίση στις θετικές επιστήμες. Αν και αρχικά ακολούθησε στρατιωτική σταδιοδρομία, την εγκατέλειψε λόγω προβλημάτων όρασης και στράφηκε ολοκληρωτικά στη μελέτη των μαθηματικών, την οποία αντιμετώπιζε τόσο ως επιστημονική πρόκληση όσο και ως πνευματική απόλαυση.

Gaston Maurice Julia, ο μαθηματικός που έδωσε σχήμα στο άσχημο!

Το 1893, γεννήθηκε ο μαθηματικός  Γκαστόν Μωρίς Ζυλιά

Ο Γκαστόν Μωρίς Ζυλιά (Gaston Maurice Julia, 1893 – 1978) υπήρξε μια από τις πιο δραματικές και ταυτόχρονα λαμπρές μορφές της μαθηματικής ιστορίας του 20ού αιώνα· ένας άνθρωπος στον οποίο η ιδιοφυΐα, ο πόνος και η επιμονή ενώθηκαν για να γεννήσουν αθάνατες ιδέες.

Τρία χαρτιά

 

Χάντρες

 

Babington Plot: Ανάλυση συχνοτήτων και το Αίμα του Στέμματος

 

#Σανσημερα

Το 1587, η Μαρία, Βασίλισσα της Σκωτίας, αποκεφαλίστηκε αφού ο Σερ Φράνσις Ουόλσινγχαμ πραγματοποίησε ανάλυση συχνότητας στο κρυπτογραφημένο μήνυμά της, το αποκρυπτογράφησε και αποκάλυψε το σχέδιό της(*) να δολοφονήσει την Ελισάβετ Α΄, Βασίλισσα της Αγγλίας.

Η ανάλυση συχνοτήτων είναι ένας πολύ απλός αλλά έξυπνος τρόπος για να «σπάσουμε» ένα κρυπτογραφημένο μήνυμα. Η βασική ιδέα είναι ότι σε κάθε γλώσσα, κάποια γράμματα εμφανίζονται πολύ πιο συχνά από άλλα. Για παράδειγμα, στα ελληνικά εμφανίζονται πολύ συχνά το Α, Ε, Ο, Ι, ενώ πιο σπάνια το Ψ, Ξ.

2015: Ένας μαθηματικός κερδίζει Όσκαρ…για τα μαθηματικά

#Σανσημερα

Σαν σήμερα, το 2014..

Το 2014 συνέβη κάτι εντυπωσιακό και ασυνήθιστο: ένας μαθηματικός και επιστήμονας υπολογιστών τιμήθηκε με βραβείο Όσκαρ — όχι για σκηνοθεσία ή υποκριτική, αλλά για τη συμβολή του στα μαθηματικά και την τεχνολογία πίσω από τον κινηματογράφο.

Multiple Choice Paradox

 

Κακοπαιδικά Λήμματα:«Chindogu» (珍道具)

 Το «Chindogu» (珍道具) είναι η ιαπωνική τέχνη της εφεύρεσης ιδιοφυών, αλλά στην πραγματικότητα άχρηστων («un-useless») καθημερινών gadgets, που φαίνονται να λύνουν ένα πρόβλημα, αλλά συχνά δημιουργούν περισσότερα ή καθιστούν την καθημερινότητα πιο δύσκολη. Επινοήθηκε από τον Kenji Kawakami, σημαίνει «παράξενο εργαλείο» (chin: παράξενο, dougu: εργαλείο) και αντιπροσωπεύει τη δημιουργική ελευθερία απέναντι στον καταναλωτισμό, όντας πρακτικά μη χρήσιμο.

Μαθηματικό Chindogu (珍道具 )

  Κακοπαιδικά σκεπτόμενος εισάγω το  «Chindogu» των Μαθηματικών είναι η τέχνη της επινόησης ιδιοφυών αλλά πρακτικά άχρηστων μαθηματικών εργαλείων, που φαίνονται ότι λύνουν ένα πρόβλημα, αλλά στην πράξη το κάνουν πιο περίπλοκο, πιο μπερδεμένο ή απλώς πιο… μαθηματικό απ’ όσο χρειάζεται.

Εμπνευσμένο από τον Kenji Kawakami, το μαθηματικό Chindogu γιορτάζει τη δημιουργική υπερβολή, την αγάπη για τον συμβολισμό και την ανεξήγητη ανάγκη να χρησιμοποιούμε τρία θεωρήματα για να υπολογίσουμε το άθροισμα 2+2.