Μαθη...μαγικά
Δρούγας Θανάσης
«Ο Αρχιμήδης θα μνημονευθεί όταν ο Αισχύλος θα έχει λησμονηθεί, διότι οι γλώσσες πεθαίνουν, μα οι μαθηματικές ιδέες όχι.» G.Hardy
Κυριακή 22 Νοεμβρίου 2026
Πώς δύο αστρονόμοι μέτρησαν τη Γη με τρίγωνα και μας χάρισαν το μέτρο!
Μια συναρπαστική ιστορία από την εποχή της Γαλλικής Επανάστασης, όταν η τριγωνομετρία επιστρατεύτηκε για να μετρήσει τον πλανήτη μας.
Το 1792, δύο Γάλλοι αστρονόμοι ξεκίνησαν μια αποστολή που έμοιαζε σχεδόν ακατόρθωτη: να μετρήσουν τη Γη, προκειμένου να προσδιορίσουν το μήκος ενός και μόνο μέτρου!
Ο Ζαν-Μπατίστ Ντελάμπρ (Jean-Baptiste Delambre) και ο Πιερ Μεσέν (Pierre Méchain) είχαν αναλάβει ένα εξαιρετικά φιλόδοξο επιστημονικό εγχείρημα.
Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026
Υπόθεση Ρίμαν
#συμβαίνειτώρα Ο Γερμανός μαθηματικός Ντάβιντ Χίλμπερτ (1862–1943) φέρεται να είχε πει: «Αν ξυπνούσα έπειτα από ύπνο χιλίων ετών, η πρώτη μου ερώτηση θα ήταν: Έχει αποδειχθεί η Υπόθεση του Ρίμαν;»
Στις 20 Νοεμβρίου 2026, ο μαθηματικός Levent Alpöge, ερευνητής της Anthropic, ανακοίνωσε ότι, σε συνεργασία με το μοντέλο Τεχνητής Νοημοσύνης Claude, ενδέχεται να απέδειξε την περίφημη Υπόθεση του Ρίμαν, ένα από τα σημαντικότερα άλυτα προβλήματα των μαθηματικών.
Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026
Ο Μόμπι Ντικ και τα μυστικά της κυκλοειδούς καμπύλης
Σαν σήμερα, στις 20 Νοεμβρίου 1820, το αμερικανικό φαλαινοθηρικό πλοίο Essex εμβολίστηκε από έναν φυσητήρα στον Ειρηνικό Ωκεανό και στη συνέχεια βυθίστηκε. Το πραγματικό αυτό περιστατικό αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για τη δραματική κορύφωση του περίφημου μυθιστορήματος Μόμπι Ντικ (1851) του Χέρμαν Μέλβιλ.
Υπάρχει, όμως, και μια συναρπαστική μαθηματική λεπτομέρεια στο επικό μυθιστόρημα.
Μπέτι Τζέιμς: Η γυναίκα πίσω από το θρυλικό Slinky
Σαν σήμερα, στις 20 Νοεμβρίου 2008, έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 90 ετών, η Μπέτι Τζέιμς (Betty James), επιχειρηματίας και κατασκευάστρια παιχνιδιών. Υπήρξε η γυναίκα πίσω από ένα από τα σπουδαιότερα μηχανικά παιχνίδια του 20ού αιώνα: το περίφημο Slinky, το σπειροειδές ελατήριο που «περπατά» μόνο του κατεβαίνοντας σκαλοπάτια.
Πίσω στο μέλλον
«Ήμασταν πολύ όμοιοι και πολύ ανόμοιοι. […] Ο καθένας από μας ήταν ένα γελοιογραφικό αντίγραφο του άλλου.»
Χόρχε Λουίς Μπόρχες, «Ο Άλλος» (1975)
Μια λωρίδα χαρτιού που άλλαξε μια ζωή!
Μια απλή λωρίδα χαρτιού στάθηκε η αφορμή ώστε ένας άνθρωπος που αντιπαθούσε τα μαθηματικά να γίνει ο επιμελητής ενός από τα πιο απολαυστικά βιβλία μαθηματικού περιεχομένου του 20ού αιώνα.
Το όνομά του ήταν Κλίφτον Φάντιμαν (Clifton Fadiman).
Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2026
Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026
Αν η ανθρωπότητα ήταν ένα χωριό 100 ανθρώπων…
Πώς θα έμοιαζε ο κόσμος μας αν μπορούσαμε να συγκεντρώσουμε ολόκληρη την ανθρωπότητα σε ένα χωριό μόλις 100 κατοίκων;
Ας φανταστούμε ότι ο πληθυσμός της Γης περιορίζεται σε 100 ανθρώπους, διατηρώντας, όσο είναι δυνατόν, τις πραγματικές πληθυσμιακές αναλογίες.
Με βάση τις πρόσφατες διεθνείς στατιστικές, το μικρό αυτό χωριό θα παρουσίαζε περίπου την ακόλουθη εικόνα:
Γεωγραφική κατανομή
59 κάτοικοι θα προέρχονταν από την Ασία.
19 από την Αφρική.
13 από τη Βόρεια και τη Νότια Αμερική.
ΚΥΚΛΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΙΣΜΟΣ (ουδ.)
ΚΥΚΛΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΙΣΜΟΣ (ουδ.)
Ορισμός: Πνευματική πιρουέτα υψηλής τεχνικής στην οποία ξεκινάς από το μηδέν, τρέχεις με ιλιγγιώδη ταχύτητα και τερματίζεις θριαμβευτικά στο μηδέν, απαιτώντας μάλιστα και χρυσό μετάλλιο για τη διαδρομή. «Όλοι οι Κρητικοί είναι ψεύτες.» φώναζε ο Κρητικός παππούς Επιμενίδης.
Μια επιστολή
Η επιστολή γράφτηκε στις 23 Νοεμβρίου 1911, σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο για τη Μαρί Κιουρί. Ο γαλλικός Τύπος είχε εξαπολύσει εναντίον της σφοδρές προσωπικές επιθέσεις εξαιτίας της σχέσης της με τον φυσικό Πολ Λανζεβέν.
Ο Αϊνστάιν, που είχε γνωρίσει την Κιουρί στο πρώτο Συνέδριο Σολβέι, στις Βρυξέλλες, τον Οκτώβριο του 1911, θέλησε να της εκφράσει την αλληλεγγύη και τον θαυμασμό του.
Η επιστολή ξεχωρίζει όχι μόνο για τη θερμότητά της, αλλά και για την ασυνήθιστα σκληρή γλώσσα που χρησιμοποιεί ο Αϊνστάιν απέναντι στους επικριτές της.
Ο Αϊνστάιν υπερασπίζεται τη Μαρί Κιουρί όχι επικαλούμενος μόνο το επιστημονικό της κύρος, αλλά αναγνωρίζοντας πρωτίστως την πνευματική της ακεραιότητα και την ανθρώπινη αξία της.
Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026
Το τέλος του κόσμου αναβάλλεται λόγω…μαθηματικού λάθους!
Το τέλος του κόσμου φαίνεται πως έχει γίνει κάτι σαν τις προσφορές των καταστημάτων: ανακοινώνεται τακτικά, προκαλεί αναστάτωση, αλλά τελικά η μεγάλη ημέρα περνάει και η ζωή συνεχίζεται κανονικά!
Αυτή τη φορά, η ημερομηνία που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο είναι η 17η Νοεμβρίου 2026. Σύμφωνα με διάφορα σενάρια που διαδίδονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ένα μυστηριώδες παγκόσμιο μπλακ άουτ πρόκειται να βυθίσει τον πλανήτη στο σκοτάδι.
Στην υπόθεση έχουν επιστρατευτεί, φυσικά, και οι «Simpsons», οι οποίοι έχουν αποκτήσει τη φήμη των σύγχρονων Νοστράδαμων. Ένα επεισόδιο του 2023 αναφέρεται πράγματι σε διακοπή ηλεκτροδότησης στο φανταστικό Σπρίνγκφιλντ, που αρχίζει στις 17 Νοεμβρίου. Μόνο που δεν αναφέρει το 2026 ούτε προβλέπει παγκόσμια καταστροφή.
Ζαν λε Ρον ντ’ Αλαμπέρ
Ο Ζαν λε Ρον ντ’ Αλαμπέρ γεννήθηκε στις 17 Νοεμβρίου 1717 στο Παρίσι. Ήταν εξώγαμος γιος της Μαντάμ ντε Τενσάν (Mme de Tencin), γνωστής προσωπικότητας των παρισινών φιλολογικών σαλονιών, και του αξιωματικού του πυροβολικού Λουί-Καμί Ντετούς (Louis-Camus Destouches). Λίγο μετά τη γέννησή του, η μητέρα του τον εγκατέλειψε στα σκαλοπάτια της εκκλησίας Σεν Ζαν-λε-Ρον (Saint-Jean-le-Rond), κοντά στην Παναγία των Παρισίων. Από την εκκλησία αυτή πήρε και το όνομά του.
Cum hoc ergo propter hoc Μια συνηθισμένη λογική πλάνη
Η φράση «η συσχέτιση δεν συνεπάγεται αιτιότητα.(Correlation is not causation)» σημαίνει ότι το γεγονός πως δύο πράγματα συμβαίνουν ταυτόχρονα ή φαίνεται να σχετίζονται, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το ένα προκαλεί το άλλο. Με άλλα λόγια, η συσχέτιση (correlation) δεν συνεπάγεται αιτιότητα (causation).
Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2026
Η εξίσωση 45ου βαθμού που οδήγησε σε μια απρόσμενη φιλία
Το 1593, ένας μαθηματικός προκάλεσε τα σπουδαιότερα μαθηματικά μυαλά της Ευρώπης να λύσουν μια εξίσωση 45ου βαθμού. Η πρόκληση έφτασε τελικά μέχρι τον βασιλιά Ερρίκο Δ΄ της Γαλλίας.
Υπήρχε, όμως, και μια προσβολή.
Στον κατάλογο των διακεκριμένων μαθηματικών που είχαν προσκληθεί να λύσουν το πρόβλημα δεν περιλαμβανόταν ούτε ένας Γάλλος.
Σύμφωνα με μια ιστορική αφήγηση, ένας πρεσβευτής από τις Κάτω Χώρες παρατήρησε ότι η Γαλλία δεν διέθετε κανέναν μαθηματικό ικανό να λύσει την εξίσωση.
Ο Ερρίκος Δ΄ κάλεσε αμέσως τον Φρανσουά Βιέτ (François Viète).
Ο αριθμός 73: Όταν ένα τηλεοπτικό αστείο έγινε μαθηματικό θεώρημα!
Στη δημοφιλή τηλεοπτική σειρά The Big Bang Theory, ο ιδιοφυής αλλά εκκεντρικός Sheldon Cooper υποστηρίζει με απόλυτη βεβαιότητα ότι το 73 είναι ο καλύτερος αριθμός! Και, όπως συνηθίζει, έχει έτοιμα τα μαθηματικά επιχειρήματά του.(2ο σχολιο)
Τι το τόσο ξεχωριστό έχει, λοιπόν, ο αριθμός 73;
1. Είναι ο 21ος πρώτος αριθμός. Δηλαδή, βρίσκεται στην 21η θέση της ακολουθίας των πρώτων αριθμών, εκείνων που διαιρούνται ακριβώς μόνο με το 1 και τον εαυτό τους.










.png)

.png)

.png)


.png)
.png)
.png)

.png)

.png)
.png)
.png)
.png)

