«Ο Αρχιμήδης θα μνημονευθεί όταν ο Αισχύλος θα έχει λησμονηθεί, διότι οι γλώσσες πεθαίνουν, μα οι μαθηματικές ιδέες όχι.» G.Hardy


Τρίτη 24 Μαρτίου 2026

Η επιστολή του Νιλς Μπορ προς τον Ουίνστον Τσώρτσιλ

           



Η επιστολή του Νιλς Μπορ προς τον Ουίνστον Τσώρτσιλ το 1944, στην οποία του εξηγούσε την κλίμακα του Σχεδίου Μανχάταν.

Προς τον Αξιότιμο Γουίνστον Σ. Τσώρτσιλ 

Κύριε, 

  Σύμφωνα με την ευγενική άδειά σας, έχω την τιμή να σας αποστείλω μια σύντομη αναφορά για τις εντυπώσεις μου από το μεγάλο αγγλοαμερικανικό εγχείρημα, στο επιστημονικό σκέλος του οποίου μου δόθηκε η ευκαιρία να συμμετάσχω μαζί με τους Βρετανούς συναδέλφους μου. 

  Οι αρχές πάνω στις οποίες μπορεί να απελευθερωθεί, για πρακτική χρήση, η τεράστια ενέργεια που είναι αποθηκευμένη στους πυρήνες των ατόμων είχαν ήδη διαμορφωθεί σε γενικές γραμμές πριν από τον πόλεμο, ως αποτέλεσμα διεθνούς επιστημονικής συνεργασίας, και είναι γνωστές στους φυσικούς σε όλο τον κόσμο. 

Ογκύστ Α. Πικάρ Ο Πρωτοπόρος των Άκρων: Από τη Στρατόσφαιρα στα Βάθη


 #Σανσημερα

Σαν σήμερα, το 1962, πέθανε ο Ογκύστ Αντουάν Πικάρ 

Ο Ογκύστ Αντουάν Πικάρ (28 Ιανουαρίου 1884 – 24 Μαρτίου 1962) ήταν Ελβετός φυσικός, εφευρέτης και εξερευνητής. Ο Πικάρ και ο δίδυμος αδελφός του Ζαν Φελίξ γεννήθηκαν στη Βασιλεία της Ελβετίας. Δείχνοντας έντονο ενδιαφέρον για την επιστήμη από παιδί, φοίτησε στο Ομοσπονδιακό Πολυτεχνείο της Ζυρίχης (ETH) και το 1922 έγινε καθηγητής φυσικής στις Βρυξέλλες, στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο των Βρυξελλών, την ίδια χρονιά που γεννήθηκε ο γιος του Ζακ Πικάρ. Ήταν μέλος των Συνεδρίων Σολβέ το 1922, 1924, 1927, 1930 και 1933.

Δευτέρα 23 Μαρτίου 2026

Καπέλα


 

Όταν η Ελευθερία Σκοτώνει την Έμπνευση

 

"Όταν ήμουν στο Πρίνστον τη δεκαετία του 1940, μπορούσα να δω τι συνέβαινε σε εκείνα τα μεγάλα μυαλά στο Institute for Advanced Study, που είχαν επιλεγεί ειδικά για την εξαιρετική τους ευφυΐα και τους είχε δοθεί η ευκαιρία να κάθονται σε αυτό το όμορφο σπίτι μέσα στο δάσος, χωρίς μαθήματα να διδάξουν, χωρίς καμία απολύτως υποχρέωση. 

Από τον V-2 στη Σελήνη: Μια Αμφιλεγόμενη Διαδρομή


 #Σανσημερα

 Σαν σήμερα, το 1912,  γεννήθηκε ο Βέρνερ  φον Μπράουν. 

 Ο Βέρνερ Μάγκνους Μαξιμίλιαν φον Μπράουν (23 Μαρτίου 1912 – 16 Ιουνίου 1977) υπήρξε μία από τις πιο καθοριστικές αλλά και αμφιλεγόμενες μορφές στην ιστορία της πυραυλικής και της διαστημικής εξερεύνησης. Από νεαρή ηλικία στη Γερμανία έδειξε έντονο ενδιαφέρον για την τεχνολογία των πυραύλων και κατά τη δεκαετία του 1930 εντάχθηκε στα στρατιωτικά προγράμματα ανάπτυξής τους. Το 1937 έγινε μέλος του ναζιστικού κόμματος και αργότερα των SS, κάτι που ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι ήταν περισσότερο αναγκαίο για την εξέλιξη της καριέρας του παρά ιδεολογική ταύτιση. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ηγήθηκε της ανάπτυξης του πυραύλου V-2, του πρώτου βαλλιστικού πυραύλου μεγάλου βεληνεκούς, ο οποίος χρησιμοποιήθηκε από τη ναζιστική Γερμανία εναντίον πόλεων όπως το Λονδίνο και η Αμβέρσα, προκαλώντας εκτεταμένες απώλειες. 

Κυριακή 22 Μαρτίου 2026

Bertrand Russell, Το πρώτο βήμα σε ένα φασιστικό κίνημα...

 

Υπενθύμιση


 

Βραβείο Άμπελ 2026: Μια νίκη απέναντι σε 60 χρόνια αβεβαιότητας

#AbelPrize  

  Ο Γκέρντ Φάλτινγκς, ένας από τους σπουδαιότερους εν ζωή μαθηματικούς, είναι ο φετινός νικητής του Βραβείου Άμπελ — μιας διάκρισης που συχνά αποκαλείται «Νόμπελ των μαθηματικών». 

Πιθανότητα

 

Παρασκευή 20 Μαρτίου 2026

Ιπποκράτης ο Χίος

 


 Ο Ιπποκράτης ο Χίος ( 470–400 π.Χ.) υπήρξε μία από τις πιο γοητευτικές και πρωτοποριακές μορφές των πρώτων βημάτων της ελληνικής μαθηματικής σκέψης. Αν και το όνομά του δεν είναι τόσο γνωστό όσο άλλων αρχαίων σοφών, το έργο του άφησε ένα αποτύπωμα που ακόμη και σήμερα προκαλεί θαυμασμό.

John von Neumann.Η Μπλόφα των Μαθηματικών: Το Παιχνίδι Πίσω από τα Παιχνίδια


 #Σανσημερα

Σαν σήμερα ,το 1937, ο John von Neumann έδωσε μια δημοφιλή διάλεξη στο Πρίνστον για το παιχνίδι του πόκερ. Η Θεωρία Παιγνίων αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες συνεισφορές του στα μαθηματικά. 

Ναι


 

Πέμπτη 19 Μαρτίου 2026

Ενρίκο Φέρμι.Η Σιωπηλή Λάμψη μιας Μεγάλης Διάνοιας

 


Μετά τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Ενρίκο Φέρμι επέστρεψε στα αμφιθέατρα του Πανεπιστήμιο του Σικάγο, όπου γρήγορα κατέκτησε τον θαυμασμό και την αγάπη των φοιτητών του. Είχε έναν τρόπο σχεδόν «φωτεινό» να ξετυλίγει τα πιο σύνθετα προβλήματα, κάνοντάς τα να μοιάζουν απλά και κατανοητά.

Τετάρτη 18 Μαρτίου 2026

Τετράγωνα

 

Christian Goldbach Το Σιωπηλό Μυστικό Αριθμών των Άρτιων 27




 #Σανσημερα
Σαν σήμερα, το 1690 γεννήθηκε ο Κρίστιαν Γκόλντμπαχ.
Ο Κρίστιαν Γκόλντμπαχ (1690 – 1764) ήταν Ρώσος μαθηματικός, του οποίου οι συνεισφορές στη θεωρία αριθμών περιλαμβάνουν την περίφημη εικασία του Γκόλντμπαχ, που διατυπώθηκε σε επιστολή (εικόνα στο 1ο σχόλιο) προς τον Λέοναρντ Όιλερ στις 7 Ιουλίου 1742.
Στη σύγχρονη μορφή της, η εικασία δηλώνει:
«Κάθε άρτιος φυσικός αριθμός μεγαλύτερος του 2 μπορεί να γραφτεί ως άθροισμα δύο πρώτων αριθμών.»

Joseph Émile Barbier Η Λεπτή Γραμμή Ανάμεσα στη Διάνοια και το Χάος

 

#Σανσημερα

Σαν σήμερα, γεννήθηκε ο  Joseph Émile Barbier.

Ο Joseph Émile Barbier γεννήθηκε στις 18 Μαρτίου 1839, στο ήσυχο χωριό Σεν-Ιλέρ-Κοτ, στην περιοχή Πα-ντε-Καλαί της βόρειας Γαλλίας. 

 Ήταν μια εποχή μεγάλων επιστημονικών ανακαλύψεων και πνευματικής άνθησης, και ο νεαρός Μπαρμπιέ φάνηκε από νωρίς να ανήκει σε εκείνη τη σπάνια κατηγορία ανθρώπων που δεν αρκούνται στο να παρατηρούν τον κόσμο, αλλά επιδιώκουν να τον κατανοήσουν σε βάθος. Με οξύ πνεύμα και έντονη φαντασία, στράφηκε τόσο προς τα μαθηματικά όσο και προς την αστρονομία, δύο επιστήμες που απαιτούν ακρίβεια αλλά και δημιουργική σκέψη. 

Τρίτη 17 Μαρτίου 2026

Λαπαλισμός


 Λαπαλισμός (ο): Εξαίρετη ρητορική τακτική διαπιστώσεων κατά την οποία ο ομιλητής προσφέρει μια πληροφορία τόσο περιττή, που η μόνη δυνατή απάντηση είναι ένα παρατεταμένο «Α, ναι...». Είναι το πνευματικό ανάλογο του να κοιτάς την καταρρακτώδη βροχή και να λες στον διπλανό σου: «Βρέχει».

Κάρτες


 

Αριθμοί


 

Κλάσμα


 

Το Σφραγισμένο Μυστικό του Πολέμου


 #Σανσημερα

Σαν σήμερα, γεννήθηκε ο μαθηματικός Wolfgang Döblin.

Ο Wolfgang Döblin, γνωστός στη Γαλλία ως Vincent Doblin (Βενσάν Ντομπλέν) (1915 – 1940), υπήρξε μία από τις πιο συγκλονιστικές και τραγικές μορφές των μαθηματικών του 20ού αιώνα. Η ζωή του κράτησε μόλις εικοσιπέντε χρόνια, όμως μέσα σε αυτό το σύντομο διάστημα κατάφερε να αφήσει ένα πνευματικό αποτύπωμα που θα αναγνωριζόταν πλήρως μόνο πολλές δεκαετίες αργότερα.

Δευτέρα 16 Μαρτίου 2026

Μια «σφιχτή» διάταξη τοποθέτησης!


 Το 1979, ο Walter Trump, ένας καθηγητής μαθηματικών σε λύκειο, ανακάλυψε την πιο «σφιχτή» γνωστή διάταξη τοποθέτησης 11 ίσων τετραγώνων μέσα σε ένα μεγαλύτερο τετράγωνο.

Τετράγωνο


 

Κύκλος


 

Σύνολο


 

ν


 

Κυριακή 15 Μαρτίου 2026

Ημίτονο

                   

Η λέξη «ημίτονο» έχει μια ενδιαφέρουσα ιστορική διαδρομή που ξεκινά από την Ινδία και περνά μέσα από διαδοχικές μεταφράσεις και παρερμηνείες. Προέρχεται τελικά από τη σανσκριτική φράση jya-ardha, που σημαίνει «μισή χορδή». Οι αρχαίοι Έλληνες αστρονόμοι, όπως ο Ίππαρχος και ο Πτολεμαίος, χρησιμοποιούσαν στις τριγωνομετρικές τους μελέτες τις χορδές ενός κύκλου. Οι Ινδοί μαθηματικοί όμως υιοθέτησαν μια πιο πρακτική προσέγγιση: αντί για ολόκληρη τη χορδή ενός τόξου, χρησιμοποίησαν το μισό της χορδής του διπλάσιου τόξου, μια ποσότητα που αντιστοιχεί ακριβώς στο σημερινό ημίτονο. Παρότι ο Πτολεμαίος χρησιμοποιούσε παρόμοιους υπολογισμούς, οι Ινδοί μαθηματικοί ήταν οι πρώτοι που κατέγραψαν συστηματικά τις τιμές σε πίνακες. 

Ο φοιτητής που ο καθηγητής θεώρησε... χαμένη υπόθεση

          

Στα μέσα της δεκαετίας του 1970, σε μια αίθουσα του Πανεπιστημίου Harvard, ο καθηγητής πληροφορικής Χρήστος Παπαδημητρίου έθετε στους φοιτητές του ένα από εκείνα τα προβλήματα που μοιάζουν απλά, αλλά κρύβουν μεγάλη δυσκολία. Το ερώτημα ήταν μαθηματικό και ταυτόχρονα παιγνιώδες: πώς μπορεί κανείς να ταξινομήσει μια σειρά αριθμών χρησιμοποιώντας μόνο μια ιδιαίτερη κίνηση — την αναστροφή ενός αρχικού τμήματος της λίστας; Σαν να γυρίζει κανείς ανάποδα μια στοίβα από τηγανίτες με μία μόνο κίνηση της σπάτουλας. 

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...