Ο Richard Feynman, στη δέκατη πέμπτη συνάντηση της National Science Teachers Association (1966), έγραψε μια εργασία με τίτλο «Τι είναι η Επιστήμη;», στην οποία υπάρχει ένα πολύ διδακτικό απόσπασμα: «Θα ήθελα να πω μία-δυο λέξεις για τις “λέξεις” και τους “ορισμούς”, γιατί είναι σημαντικό να μαθαίνουμε λέξεις. Όμως αυτό δεν είναι επιστήμη. Αυτό δεν σημαίνει ότι, επειδή δεν είναι επιστήμη, δεν πρέπει να διδάσκουμε λέξεις. Δεν μιλάμε για το τι πρέπει να διδάσκουμε· μιλάμε για το τι είναι η επιστήμη.
Για παράδειγμα, δεν είναι επιστήμη το να ξέρεις πώς να μετατρέπεις βαθμούς Κελσίου σε βαθμούς Φαρενάιτ. Είναι απαραίτητο, αλλά δεν είναι ακριβώς επιστήμη.» Έτσι άρχισα να αναρωτιέμαι τι είναι επιστήμη και, ειδικότερα, τι είναι η φυσική. Ο Jay Orear, όταν ρωτήθηκε «τι είναι η φυσική;», απάντησε: «Η φυσική είναι αυτό που κάνουν οι φυσικοί αργά τη νύχτα.» Δύο καθηγητές στο πανεπιστήμιό μου, ο Sergio Stizza, τον οποίο είχα την τύχη να έχω δάσκαλο, και ο Sergej Tchoudinov, τον οποίο δυστυχώς δεν είχα την τιμή να γνωρίσω, είπαν κάποτε μεταξύ τους: «Στίτσα, τι θα κάνουμε όταν γεράσουμε;» Και, ύστερα από μια σύντομη παύση, απάντησε μόνος του: «Θα καθόμαστε γύρω από ένα τραπέζι και θα γράφουμε κι άλλα βιβλία. Τι άλλο μπορούμε να κάνουμε;» Ο Giorgio Parisi, μιλώντας για τη σχέση ανάμεσα στην επιστήμη και την αλήθεια, δήλωσε: «Οι αλήθειες της επιστήμης είναι προσωρινές, αλλά όχι σχετικές.
Οι επιστημονικές αλήθειες είναι πάντοτε “προσεγγίσεις της αλήθειας”. Ο τρόπος με τον οποίο ένας φυσικός βλέπει την αλήθεια είναι διαφορετικός από αυτόν που συνήθως περιμένουμε. Οι αλήθειες ενός φυσικού δεν είναι αλήθειες με κεφαλαίο Α, αλλά αλήθειες με μικρό α — αλήθειες κατάλληλες για εκείνη τη χρονική στιγμή, για εκείνο το πλαίσιο, για εκείνη την πραγματικότητα και για τον σκοπό που επιδιώκουν. Μπορεί να φαίνεται παράξενο, αλλά οι επιστήμονες χρησιμοποιούν τη λέξη “σφάλμα” πολύ συχνότερα από τη λέξη “αλήθεια”. Προφανώς, το “σφάλμα” για το οποίο μιλώ δεν έχει καμία σχέση με “λάθος” ή “ψεύδος”.»
Για τη Marie Curie: «Ένας επιστήμονας στο εργαστήριό του δεν είναι απλώς ένας τεχνικός· είναι επίσης ένα παιδί που έρχεται αντιμέτωπο με φυσικά φαινόμενα τα οποία τον εντυπωσιάζουν σαν να ήταν παραμύθια.» Ενώ ο Edward Witten, φυσικός και μαθηματικός που συνέβαλε καθοριστικά στη θεωρία χορδών, είπε: «Οι περισσότεροι άνθρωποι που δεν έχουν σπουδάσει φυσική μάλλον πιστεύουν ότι οι φυσικοί κάνουν απίστευτα περίπλοκους υπολογισμούς. Όμως αυτό δεν είναι η πραγματική ουσία. Η ουσία της φυσικής είναι να κατανοήσει τις έννοιες και τις αρχές με τις οποίες λειτουργεί ο κόσμος.»
Ο Edward Teller το διατύπωσε κάπως διαφορετικά: «Η φυσική είναι, ελπίζω, απλή. Οι φυσικοί δεν είναι.» Για μένα, αντίθετα, είναι διασκέδαση.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου