Ο Ιμμάνουελ Καντ, Γερμανός φιλόσοφος, γεννήθηκε στις 22 Απριλίου 1724. Σχεδόν κάθε σύντομη βιογραφία του περιλαμβάνει ένα απόσπασμα από το τέλος του έργου του «Κριτική του Πρακτικού Λόγου» (1788), όπου αναφέρει: «Δύο πράγματα γεμίζουν τον νου με διαρκώς νέα και αυξανόμενη θαυμασμό και δέος: ο έναστρος ουρανός επάνω μου και ο ηθικός νόμος μέσα μου». Πρόκειται πράγματι για μια εξαιρετικά εύστοχη και καλαίσθητη φράση, και είναι εύκολο να καταλάβει κανείς γιατί οι βιογράφοι την προτιμούν. Ωστόσο, συνήθως σπεύδουν αμέσως μετά να εξετάσουν τον Καντ ως ηθικό φιλόσοφο, παραβλέποντας εντελώς το πρώτο σκέλος της ρήσης του, δηλαδή την αξία των ουρανών και των νόμων που τους διέπουν ως αντικείμενο θαυμασμού.
Κι όμως, ο Καντ δεν περιορίστηκε στον θαυμασμό του ουρανού· πριν στραφεί αποφασιστικά στη φιλοσοφία, είχε ήδη συμβάλει ουσιαστικά στην αστρονομία και την κοσμολογία. Κατά τη δεκαετία του 1750 διάβασε σε ένα γερμανικό περιοδικό μια βιβλιοκρισία για το έργο «Πρωτότυπη θεωρία ή νέα υπόθεση για το σύμπαν» (1750) του Τόμας Ράιτ. Ο κριτικός ανέφερε ότι ο Ράιτ υποστήριζε πως ο Γαλαξίας αποτελεί ένδειξη για την κατανομή των άστρων στο διάστημα, χωρίς όμως να διευκρινίζει ποια είναι αυτή η κατανομή. Ο Καντ, διαβάζοντας την αναφορά αυτή, κατέληξε αμέσως στο συμπέρασμα ότι, εφόσον βλέπουμε μια φωτεινή ζώνη άστρων να διασχίζει τον ουρανό, αυτό οφείλεται στο ότι το αστρικό μας σύστημα έχει τη μορφή ενός πλατιού και λεπτού δίσκου, με τον Ήλιο κοντά στο κέντρο του. Με άλλα λόγια, πρότεινε όχι μόνο την ύπαρξη του Γαλαξία ως ενιαίου συστήματος, αλλά και τη σωστή μορφή του. Τη θέση αυτή την παρουσίασε στο έργο του «Γενική φυσική ιστορία και θεωρία των ουρανών» (1755).
Στο ίδιο βιβλίο διατύπωσε ακόμη την άποψη ότι ορισμένα από τα νεφελώματα με φακοειδές σχήμα που παρατηρούνται στον ουρανό, όπως εκείνο στον αστερισμό της Ανδρομέδας, ενδέχεται να είναι ολόκληροι αστρικοί κόσμοι παρόμοιοι με τον δικό μας Γαλαξία. Παρά τη διορατικότητα των ιδεών αυτών, δεν έτυχαν άμεσης αναγνώρισης. Ο εκδότης του έργου χρεοκόπησε αμέσως μετά την εκτύπωσή του· τα αντίτυπα κατασχέθηκαν από τις αρχές και τα περισσότερα χάθηκαν. Ακόμη και οι μεταγενέστερες εκδόσεις παραμένουν σπάνιες.
Ο Καντ έχει γράψει και για την τέταρτη διάσταση αναφέροντας: «Μια επιστήμη όλων αυτών των δυνατών ειδών χώρου θα αποτελούσε αναμφιβόλως το υψηλότερο εγχείρημα το οποίο η πεπερασμένη μας κατανόηση θα αναλάμβανε στον κλάδο της γεωμετρίας …Αν υπάρχει η δυνατότητα ύπαρξης περιοχών με περισσότερες διαστάσεις , είναι ο πολύ πιθανό ο Θεός να τις έχει κάπου δημιουργήσει. Τούτοι οι περισσοτέρων διαστάσεων χώροι δεν θα άνηκαν στον κόσμο μας , αλλά θα συγκροτούσαν ξεχωριστούς κόσμους .»
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου