ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΑΙΤΗΜΑ

Πρόκειται να σε εκτελέσουν αύριο. Ο δήμιος σε ρωτά αν έχεις ένα τελευταίο αίτημα.

«Θα ήθελα να σου κάνω μια ερώτηση», λες. «Το μόνο που ζητώ είναι να μου απαντήσεις ειλικρινά λέγοντας είτε "ναι" είτε "όχι"».

Ο δήμιος ανακουφίζεται και μένει έκπληκτος που το αίτημα είναι τόσο απλό. Υπόσχεται να απαντήσει την ερώτηση ειλικρινά.

[1] Ποια ερώτηση μπορείς να κάνεις στον δήμιο που τον αναγκάζει να απαντήσει «ναι» και να σου χαρίσει τη ζωή;

[2] Ποια ερώτηση μπορείς να κάνεις που αναγκάζει τον δήμιο να απαντήσει «όχι» και να σου χαρίσει τη ζωή;

  Το πρόβλημα του δήμιου αφορά τις ακούσιες συνέπειες του να λέει πάντα την αλήθεια. Μια έγκυρη λύση για το [1] είναι: 

       «Θα απαντήσεις είτε "όχι" σε αυτή την ερώτηση είτε θα μου χαρίσεις τη ζωή;»

Αν έκανες αυτή την ερώτηση, ο δήμιος δεν θα είχε άλλη επιλογή από το να απαντήσει «ναι» και να σου χαρίσει τη ζωή. Ας το αναλύσουμε για να καταλάβουμε γιατί.

 Η ερώτηση ρωτά αν ισχύει μία από τις δύο προτάσεις:

           [1] Ο δήμιος θα απαντήσει «όχι» στην ερώτηση.

            [2] Ο δήμιος θα σου χαρίσει τη ζωή.

 Αν ο δήμιος απαντήσει «όχι» – δηλαδή, αν καμία από αυτές τις εναλλακτικές δεν ισχύει – τότε ο δήμιος δεν λέει αλήθεια, αφού μία από αυτές τις εναλλακτικές ισχύει, συγκεκριμένα η πρώτη. Ο δήμιος έχει έρθει σε αντίφαση με τον εαυτό του. Η απάντηση δεν μπορεί να είναι αληθινά «όχι», άρα ο δήμιος αναγκάζεται να απαντήσει «ναι».

Αλλά για να απαντήσει ο δήμιος «ναι», μία από τις εναλλακτικές πρέπει να είναι αληθινή. Δεν μπορεί να είναι η πρώτη, αφού ο δήμιος δεν απάντησε «όχι». Πρέπει επομένως να είναι η δεύτερη, οπότε ο δήμιος συμφώνησε να σου χαρίσει τη ζωή. Αν το μυαλό σου λειτουργεί ακόμα, 

Για το [2]. Ένα παράδειγμα επιτυχημένης ερώτησης είναι:

                       «Θα απαντήσεις "όχι" και θα με καταδικάσεις σε θάνατο;»

Με άλλα λόγια, ρωτάς αν και οι δύο αυτές προτάσεις είναι αληθείς:

[1] Ο δήμιος θα απαντήσει «όχι».

[2] Ο δήμιος θα σε καταδικάσει σε θάνατο.

Ο δήμιος δεν μπορεί να απαντήσει «ναι», γιατί αν το έκανε θα έλεγε ψέματα, αντιφάσκοντας με τη δήλωση ότι απαντά «όχι».

Άρα ο δήμιος πρέπει να απαντήσει «όχι». Αλλά αν η απάντηση είναι «όχι», τότε δεν είναι αλήθεια ότι και οι δύο προτάσεις είναι αληθείς, οπότε μία από αυτές πρέπει να είναι ψευδής. Η πρόταση [1] δεν μπορεί να είναι ψευδής, αφού γνωρίζουμε ότι είναι αληθής – όντως απάντησε «όχι». Επομένως η πρόταση [2] είναι ψευδής. Με άλλα λόγια, ο δήμιος δεν θα σε καταδικάσει σε θάνατο. Η ζωή σου σώζεται!