Το Παράδοξο του Φτυαριού

       

  "Η ακτογραμμή της Νέας Σκωτίας αποτελούσε κάποτε συχνό προορισμό πειρατών, και περιστασιακά ο κόσμος σκάβει αναζητώντας θαμμένους πειρατικούς θησαυρούς. Σε μια τοπική ραδιοφωνική εκπομπή πριν από μερικά χρόνια, άκουσα μια συνέντευξη κάποιου που είχε κάνει μια μελέτη σχετικά με τις προσπάθειες ανεύρεσης πειρατικών θησαυρών. Ισχυρίστηκε ότι στις περισσότερες περιπτώσεις όπου βρέθηκε πράγματι κάποιος θησαυρός, ήταν σε ένα μέρος όπου κυνηγοί θησαυρών είχαν σκάψει στο παρελθόν, παρά σε μια ολοκαίνουργια, εντελώς άσκαφτη τοποθεσία. Οι προηγούμενοι απλώς δεν είχαν σκάψει αρκετά βαθιά. Στην πραγματικότητα, αυτός που είχε σκάψει προηγουμένως, συχνά είχε σταματήσει ελάχιστα πριν φτάσει στον θησαυρό. Αν ο προηγούμενος είχε σκάψει λίγο πιο βαθιά από ό,τι έκανε, θα τον είχε βρει.

Ο δημοσιογράφος τον ρώτησε τι συμβουλή θα έδινε στους κυνηγούς θησαυρών με βάση αυτή τη μελέτη· και, παρουσιάζοντας μια ενδιαφέρουσα εφαρμογή της επαγωγικής λογικής, εκείνος πρότεινε κάπως αδέξια ότι αυτοί που ψάχνουν θα πρέπει να σκάβουν λίγο πιο βαθιά από όσο στην πραγματικότητα σκάβουν. Μπορείτε να καταλάβετε γιατί αυτή η συμβουλή είναι αδύνατον να ακολουθηθεί;

                            Robert M. Martin, There Are Two Errors in the the Title of This Book, 2002

Η συμβουλή αυτή είναι αδύνατον να ακολουθηθεί διότι αποτελεί ένα λογικό παράδοξο.

Ορίστε γιατί είναι πρακτικά ανέφικτο:

Δεν μπορείς να ξεπεράσεις την ίδια σου την πράξη: Είναι αδύνατον να σκάψεις πιο βαθιά από όσο στην πραγματικότητα σκάβεις. Όσο βαθιά κι αν επιλέξεις να προχωρήσεις, τη στιγμή που θα σταματήσεις, αυτό το τελικό σημείο γίνεται αυτομάτως το βάθος στο οποίο "πραγματικά έσκαψες".

Ο διαρκής επαναπροσδιορισμός: Αν φτάσεις σε ένα σημείο και θυμηθείς τη συμβουλή, αποφασίζοντας να σκάψεις ακόμα ένα μέτρο, τότε αυτό το νέο βάθος γίνεται το συνολικό σου σκάψιμο. Ποτέ δεν μπορείς να βρεθείς στην κατάσταση όπου έχεις σκάψει πιο βαθιά από το σημείο στο οποίο τελικά σταμάτησες.

Είναι σαν να συμβουλεύεις κάποιον: "Πρέπει να φας λίγο περισσότερο από όσο τελικά θα χωρέσει στο στομάχι σου" ή "Πρέπει να ζήσεις λίγο περισσότερο από τον χρόνο που θα ζήσεις". Τη στιγμή που αφήνεις το φτυάρι κάτω, το βάθος που έφτασες είναι η απόλυτη πραγματικότητα, και εξ ορισμού δεν την έχεις υπερβεί!