A Mind for Numbers: How to Excel at Math and Science (Even If You Flunked Algebra)»

 #ΜαθηΜαγικοΗμερολογιο  #Βιβλιο  Καλοκαίρι, λιγότερες  ώρες μάθημα και χαζεύω ένα ωραίο βιβλιαράκι με τίτλο «A Mind for Numbers: How to Excel at Math and Science (Even If You Flunked Algebra)» (2014) της Barbara Oakley . Η συγγραφέας το  περιγράφει ως ένα  πρακτικό οδηγό που βασίζεται στη γνωστική επιστήμη και τη νευροεπιστήμη, με στόχο να βοηθήσει τους αναγνώστες να μάθουν αποτελεσματικά μαθηματικά, επιστήμες ή οποιοδήποτε πεδίο απαιτεί επίλυση προβλημάτων.

Τι πραγματεύεται;

-Δύο τρόπους σκέψης: Αναλύει τη διαφορά μεταξύ της συγκεντρωμένης (focused) σκέψης (έντονη εστίαση σε συγκεκριμένες λεπτομέρειες) και της διάχυτης (diffuse) σκέψης (χαλαρή κατάσταση που επιτρέπει τη δημιουργικότητα και τη «μεγάλη εικόνα»).

-τεχνική του Chunking: Εξηγεί πώς ο εγκέφαλος ομαδοποιεί πληροφορίες σε «νοητικά κομμάτια» (chunks) για να τις ανακαλεί ευκολότερα και να λύνει σύνθετα προβλήματα.

-Καταπολέμηση της αναβλητικότητας: Προτείνει εργαλεία όπως η τεχνική Pomodoro (εργασία σε διαστήματα 25 λεπτών) και η εστίαση στη «διαδικασία» (τον χρόνο που ξοδεύουμε) αντί για το «προϊόν» (το τελικό αποτέλεσμα).

-Αποφυγή των «ψευδαισθήσεων επάρκειας»: Προειδοποιεί κατά της παθητικής επανανάγνωσης και προτείνει την ενεργητική ανάκληση (recall) και την αυτοεξέταση ως τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους μάθησης.

-Τεχνικές Μνήμης: Παρουσιάζει μεθόδους όπως το Παλάτι της Μνήμης (Memory Palace), τις οπτικές μεταφορές και τη διακεκομμένη επανάληψη (spaced repetition).

-Στρατηγικές για εξετάσεις: Εισάγει την τεχνική «Hard-Start–Jump-to-Easy», όπου ξεκινάμε από το πιο δύσκολο πρόβλημα για να ενεργοποιήσουμε τη διάχυτη σκέψη και μεταπηδάμε στα εύκολα όταν κολλάμε.

   Το βιβλίο βασίζεται εν μέρει στην προσωπική ιστορία της συγγραφέως, η οποία από άτομο που μισούσε τα μαθηματικά, κατάφερε να γίνει καθηγήτρια μηχανικής, αποδεικνύοντας ότι ο εγκέφαλος μπορεί να «αναπρογραμματιστεί» για τη μάθηση θετικών επιστημών.

  Σύμφωνα με το βιβλίο της Barbara Oakley, ο εγκέφαλος χρησιμοποιεί δύο συμπληρωματικά δίκτυα σκέψης για την επεξεργασία των πληροφοριών και την επίλυση προβλημάτων: τη συγκεντρωμένη (focused) και τη διάχυτη (diffuse) σκέψη.

Συγκεντρωμένη Σκέψη (Focused Mode)

Πρόκειται για μια άμεση προσέγγιση στην επίλυση προβλημάτων που χρησιμοποιεί ορθολογικές, διαδοχικές και αναλυτικές μεθόδους.

  Πως λειτουργεί; Συνδέεται με την ικανότητα συγκέντρωσης του προμετωπιαίου φλοιού. Χρησιμοποιείται όταν εστιάζετε έντονα σε κάτι που έχετε ήδη εξασκήσει ή βιώσει, ακολουθώντας συγκεκριμένες νευρικές διαδρομές (π.χ. όταν κάνετε έναν πολλαπλασιασμό).

   Η μεταφορά του Pinball: Μοιάζει με ένα μηχάνημα pinball το παλαιό φλιπεράκι στα σφαιριστήρια που μεγάλωσαν δεινόσαυροι σαν ελόγου μου , όπου οι προφυλακτήρες είναι πολύ κοντά μεταξύ τους, με αποτέλεσμα η σκέψη («μπάλα») να κινείται με ακρίβεια σε περιορισμένο και συγκεκριμένο χώρο.

  Διάχυτη Σκέψη (Diffuse Mode)

Πρόκειται για μια χαλαρή κατάσταση η οποία συνδέεται με την προοπτική της «μεγάλης εικόνας» (big-picture).

Πως λειτουργεί; Συμβαίνει όταν χαλαρώνετε την προσοχή σας και αφήνετε το μυαλό σας να περιπλανηθεί. Αυτή η κατάσταση επιτρέπει σε διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου να συνδεθούν μεταξύ τους και να αναδυθούν νέες ενοράσεις. Δεν εντοπίζεται σε μία συγκεκριμένη περιοχή αλλά είναι διασκορπισμένη σε όλο τον εγκέφαλο.

   Η μεταφορά του Pinball (φλίπερ): Στη διάχυτη λειτουργία, οι προφυλακτήρες είναι αραιά τοποθετημένοι, επιτρέποντας στη σκέψη να ταξιδέψει πολύ μακρύτερα πριν προσκρούσει κάπου, διευκολύνοντας έτσι τη δημιουργία νέων συνδέσεων.

Η συγκεντρωμένη σκέψη είναι σαν ένας φακός με στενή και ισχυρή δέσμη που φωτίζει βαθιά μια μικρή περιοχή, ενώ η διάχυτη σκέψη είναι σαν μια ρύθμιση που φωτίζει πλατιά αλλά λιγότερο έντονα.

   Δεν μπορείτε να βρίσκεστε συνειδητά και στους δύο τρόπους σκέψης ταυτόχρονα. Η έντονη εστίαση σε ένα πρόβλημα τείνει να μπλοκάρει τη διάχυτη λειτουργία.

Η αποτελεσματική μάθηση απαιτεί ένα «πίγκ-πονγκ» πληροφοριών ανάμεσα στις δύο καταστάσεις. Η συγκεντρωμένη σκέψη παρέχει τα «τούβλα» (τις βάσεις), ενώ η διάχυτη σκέψη τα ενώνει σταδιακά με «λάσπη» (mortar) για να χτιστεί η γνώση.

 Όταν κολλάτε σε ένα πρόβλημα λόγω του φαινομένου Einstellung (παγίδευση σε λάθος τρόπο σκέψης), η μετάβαση στη διάχυτη λειτουργία (π.χ. μέσω ενός διαλείμματος ή περιπάτου) είναι απαραίτητη για να βρεθεί μια νέα προσέγγιση.

Το βιβλίο δεν έχει μεταφραστεί στα ελληνικά από ότι ξέρω αλλά έχει ενδιαφέρον!