Από τον Sputnik στην μπλε κουκκίδα του χάρτη: Η απίστευτη ιστορία πίσω από το GPS

Το κινητό σου ξέρει ακριβώς πού βρίσκεσαι επειδή δύο νεαροί επιστήμονες είχαν την περιέργεια να ακούσουν έναν σοβιετικό δορυφόρο που έκανε «μπιπ» το 1957.

Τα ονόματά τους ήταν William Guier και George Weiffenbach.

Στις 4 Οκτωβρίου 1957, η Σοβιετική Ένωση εκτόξευσε τον Sputnik, τον πρώτο τεχνητό δορυφόρο. Ήταν μια μεταλλική σφαίρα που έκανε μόνο ένα πράγμα: εξέπεμπε ένα σταθερό «μπιπ» σε ραδιοφωνικό σήμα 20 MHz.

Τρεις μέρες αργότερα, ο Guier, μαθηματικός, και ο Weiffenbach, φυσικός —και οι δύο στο Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φυσικής του Πανεπιστημίου Johns Hopkins— αποφάσισαν να τον ακούσουν. Δεν τους το είχε ζητήσει κανείς. Έστησαν έναν δέκτη κι ένα μαγνητόφωνο και άρχισαν να ηχογραφούν.

Καθώς ο Sputnik πλησίαζε προς το μέρος τους, η τονικότητα του ήχου ανέβαινε ελαφρώς. Καθώς απομακρυνόταν, έπεφτε. Είναι το ίδιο φαινόμενο που ακούς όταν περνάει ένα ασθενοφόρο δίπλα σου στον δρόμο. Λέγεται φαινόμενο Doppler.

Συνειδητοποίησαν ότι ο ακριβής τρόπος με τον οποίο άλλαζε ο ήχος κατά τη διάρκεια ενός περάσματος περιείχε αρκετές πληροφορίες ώστε να υπολογίσουν ολόκληρη την τροχιά του δορυφόρου.

Κι άλλα εργαστήρια δοκίμασαν το ίδιο πρόβλημα. Ένας συνάδελφός τους έγραψε αργότερα ότι όλοι οι άλλοι έκαναν λάθος στη θεωρία και κατέληξαν στο συμπέρασμα πως η τροχιά δεν μπορούσε να βρεθεί με αυτόν τον τρόπο, ή έστω μόνο κατά προσέγγιση. Ο Guier και ο Weiffenbach τα κατάφεραν. Ο υπολογισμός της τροχιάς που έκαναν από ένα και μόνο πέρασμα ήταν εξίσου ακριβής με κάθε άλλη μέθοδο παρακολούθησης που υπήρχε εκείνη την εποχή.

Τον Μάρτιο του 1958, εξήγησαν τη δουλειά τους στον Frank McClure, ο οποίος διηύθυνε το ερευνητικό κέντρο του εργαστηρίου. Την επόμενη μέρα, εκείνος ανέτρεψε εντελώς την ιδέα τους.

Αν μπορείς να βρεις πού βρίσκεται ένας δορυφόρος από ένα γνωστό σημείο στη Γη, μπορείς να το κάνεις και αντίστροφα;

Αν ξέρεις ακριβώς πού βρίσκεται ο δορυφόρος, μπορεί κάποιος στη Γη να χρησιμοποιήσει αυτά τα ίδια «μπιπ» για να βρει πού βρίσκεται ο ίδιος;

Δεκαεπτά μέρες αργότερα, το εργαστήριο έστειλε στο Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ μια πρόταση 50 σελίδων.

Έτσι γεννήθηκε το Transit, το πρώτο δορυφορικό σύστημα πλοήγησης στον κόσμο, φτιαγμένο ώστε τα υποβρύχια να μπορούν να γνωρίζουν τη θέση τους οπουδήποτε στη Γη.

1957: δύο επιστήμονες ακούν ένα «μπιπ» από περιέργεια

1958: το αφεντικό τους αντιστρέφει τα μαθηματικά

Δεκαετία του 1960: πλοία και υποβρύχια αρχίζουν να πλοηγούνται μέσω δορυφόρου

Σήμερα: το GPS, η μπλε κουκκίδα, κάθε εφαρμογή delivery και κάθε διαδρομή που έχεις κλείσει ποτέ

Το Transit ήρθε πριν από το GPS. Η ιδέα πίσω από κάθε μπλε κουκκίδα σε κάθε εφαρμογή χαρτών είναι αυτή που απέδειξαν εκείνοι: άκου έναν δορυφόρο και μπορείς να υπολογίσεις πού βρίσκεσαι.

Ο Guier πέθανε το 2011.

Σχεδόν κανείς από όσους ανοίγουν μια εφαρμογή χαρτών δεν τους έχει ακουστά. Δύο άνθρωποι άκουσαν ένα «μπιπ» επειδή ήταν περίεργοι, και τώρα το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου δεν χάνεται ποτέ.

Πόσες φορές πιστεύεις ότι το κινητό σου έλεγξε την τοποθεσία σου σήμερα;