«Ο Αρχιμήδης θα μνημονευθεί όταν ο Αισχύλος θα έχει λησμονηθεί, διότι οι γλώσσες πεθαίνουν, μα οι μαθηματικές ιδέες όχι.» G.Hardy


Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου 2026

Νόρμπερτ Βίνερ:Ο εκκεντρικός Νους του MIT

 

    Αφού καθιερώθηκε ως ένας από τους πρώτους Αμερικανούς μαθηματικούς με διεθνή αναγνώριση, ο Νορμπερτ Βίνερ (*) μετακινήθηκε στο Trinity College του Κέιμπριτζ, για να μαθητεύσει κοντά στον Μπέρτραντ Ράσελ και τον Γκόντφρεϊ Χάρολντ Χάρντι. 

  Μια χαρακτηριστική ιστορία αφηγείται ότι, όταν γνώρισε τον μαθηματικό Τζον Λίτλγουντ, του είπε: «Α, λοιπόν υπάρχεις στ’ αλήθεια. Νόμιζα πως το “Λίτλγουντ” ήταν ψευδώνυμο που χρησιμοποιούσε ο Χάρντι για τα λιγότερο σημαντικά άρθρα του.» Αφού έφυγε από τη Μεγάλη Βρετανία, εγκαταστάθηκε στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης (MIT), όπου παρέμεινε για περισσότερα από είκοσι πέντε χρόνια, χτίζοντας τη φήμη ενός λαμπρού επιστήμονα αλλά και μιας μάλλον εκκεντρικής προσωπικότητας.

  Λέγεται ότι ο Βίνερ είτε διάβαζε είτε σκεφτόταν είτε έγραφε· τίποτε άλλο δεν έκανε. Κάποτε περπατούσε στους διαδρόμους του MIT κρατώντας ένα βιβλίο ανοιχτό μπροστά του. Δεν σήκωνε καθόλου το βλέμμα· για να προσανατολίζεται, έσερνε το δάχτυλό του κατά μήκος του τοίχου δίπλα του, ώσπου πέρασε μπροστά από μια αίθουσα όπου γινόταν μάθημα. Η πόρτα είχε μείνει ανοιχτή λόγω της ζέστης, όμως ο Βίνερ προφανώς δεν το αντιλήφθηκε. Έτσι, συνεχίζοντας να ακολουθεί τον τοίχο με το δάχτυλό του, μπήκε στην αίθουσα, διέγραψε ολόκληρη την περίμετρο των τοίχων της και βγήκε από το ίδιο σημείο απ’ όπου είχε εισέλθει. 

  Σε μια άλλη περίπτωση, ένας φοιτητής του ζήτησε βοήθεια για την επίλυση ενός προβλήματος. Ο Βίνερ το σκέφτηκε για λίγο και έγραψε την απάντηση σε ένα χαρτί. Ο φοιτητής απάντησε ότι, περισσότερο από το αποτέλεσμα, χρειαζόταν καθοδήγηση για τη μέθοδο και ρώτησε: «Δεν υπάρχει άλλος τρόπος;» Ο Βίνερ συλλογίστηκε για λίγο ακόμη, χαμογέλασε και αναφώνησε: «Ναι!» — και ξαναέγραψε ακριβώς το ίδιο αποτέλεσμα κάτω από το προηγούμενο.

   Υπάρχει και μια ακόμη ιστορία, που πιθανότατα δεν έχει πραγματική βάση, αλλά είναι τόσο καλή ώστε αξίζει να ειπωθεί. Ένας πρώην μαθητής του στεκόταν στην ουρά ενός ταχυδρομείου και είδε τον διάσημο καθηγητή Βίνερ να βηματίζει νευρικά, χαμένος στις σκέψεις του. Ποιος ξέρει ποιο θεμελιώδες πρόβλημα προσπαθούσε να λύσει; Ο νεαρός πήρε θάρρος και τον πλησίασε λέγοντας: «Καλημέρα, κύριε καθηγητά Βίνερ.» Ο καθηγητής σήκωσε το βλέμμα, χτύπησε το μέτωπό του και είπε: «Μα βέβαια ! Βίνερ!»

                      Απόσπασμα από το βιβλίο Mathematical Anecdotes του Steven G. Krantz.


(*)Ο Νόρμπερτ Βίνερ (Norbert Wiener, 1894–1964) υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Αμερικανούς μαθηματικούς του 20ού αιώνα και μια από τις πιο ιδιαίτερες προσωπικότητες στον χώρο της επιστήμης. Από πολύ νεαρή ηλικία έδειξε εξαιρετική ευφυΐα και γρήγορα καθιερώθηκε ως ένας πρωτοπόρος ερευνητής με διεθνή αναγνώριση.

Σπούδασε και εργάστηκε δίπλα σε κορυφαίους διανοητές της εποχής, όπως ο Μπέρτραντ Ράσελ και ο μεγάλος μαθηματικός Χάρντι, ενώ αργότερα εγκαταστάθηκε στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης (MIT), όπου δίδαξε για περισσότερα από είκοσι πέντε χρόνια.

Ο Βίνερ θεωρείται ο θεμελιωτής της κυβερνητικής, της επιστήμης που μελετά τα συστήματα ελέγχου και επικοινωνίας, επηρεάζοντας βαθιά την ανάπτυξη της πληροφορικής, της τεχνητής νοημοσύνης και της σύγχρονης τεχνολογίας.

Πέρα από την επιστημονική του λάμψη, έμεινε γνωστός και για την εκκεντρική του συμπεριφορά: ένας άνθρωπος τόσο απορροφημένος στη σκέψη, ώστε συχνά έμοιαζε να ζει περισσότερο στον κόσμο των ιδεών παρά στην καθημερινή πραγματικότητα.

Ο Νόρμπερτ Βίνερ άφησε πίσω του ένα τεράστιο έργο, αποτελώντας σύμβολο της μαθηματικής ιδιοφυΐας αλλά και της ανθρώπινης ιδιαιτερότητας.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...