Κοπέρνικος: Ο Αρχιτέκτονας των Ουράνιων Κύκλων

 

Σαν σήμερα, το 1473, γεννήθηκε ο Nicolaus Copernicus.

Ο Νικόλαος Κοπέρνικος γεννήθηκε στις 19 Φεβρουαρίου 1473 στην πόλη Τόρουν της Βασιλικής Πρωσίας, τότε τμήμα του Βασιλείου της Πολωνίας. Υπήρξε ιερέας, νομικός, ιατρός, διοικητικός αξιωματούχος — αλλά η Ιστορία τον κατέγραψε ως τον άνθρωπο που μετακίνησε τη Γη.

Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Κρακοβίας και αργότερα στην Ιταλία (Μπολόνια, Πάδοβα, Φεράρα), όπου εμβάθυνε στα μαθηματικά, την αστρονομία και το κανονικό δίκαιο. Κατά την Αναγέννηση, σε μια Ευρώπη που ακόμα θεμελίωνε την κοσμολογία της πάνω στο γεωκεντρικό σύστημα του Πτολεμαίου, ο Κοπέρνικος άρχισε να διαμορφώνει μια ριζοσπαστική — και επικίνδυνη — ιδέα.

Ο Κοπέρνικος πρότεινε ότι:

-Ο Ήλιος αποτελεί το σταθερό σημείο αναφοράς του πλανητικού συστήματος.

-Η Γη είναι πλανήτης που περιφέρεται ετησίως γύρω από τον Ήλιο.

-Η Γη περιστρέφεται καθημερινά γύρω από τον άξονά της.

Η αργή μεταβολή της κατεύθυνσης αυτού του άξονα εξηγεί τη μετάπτωση των ισημεριών.

Με αυτή τη θεωρία, ο άνθρωπος έπαψε να βρίσκεται στο ακίνητο κέντρο του σύμπαντος. Το κοσμοείδωλο της ανθρωπότητας μετατοπίστηκε — όχι απλώς επιστημονικά, αλλά φιλοσοφικά και θεολογικά. Το μνημειώδες έργο του, De revolutionibus orbium coelestium εκδόθηκε το 1543 στη Νυρεμβέργη.

Σύμφωνα με την ιστορική παράδοση, ένα αντίτυπο της πρώτης έκδοσης τού παραδόθηκε στις 24 Μαΐου 1543 — την ίδια ημέρα που πέθανε στο Φρόμπορκ. Ο άνθρωπος που άλλαξε την κατανόηση του σύμπαντος, κράτησε στα χέρια του το έργο της ζωής του λίγο πριν φύγει από τον κόσμο.

Το 1616, το έργο του εντάχθηκε στον Κατάλογο Απαγορευμένων Βιβλίων της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, καθώς θεωρήθηκε αντίθετο προς τη γραμματική ερμηνεία των Γραφών. Οι ιδέες του χαρακτηρίστηκαν επικίνδυνες — σχεδόν αιρετικές.

Ωστόσο, η Ιστορία διαθέτει μακρά μνήμη.

Το 2010, έπειτα από επιστημονική ταυτοποίηση των λειψάνων του, ο Κοπέρνικος επανενταφιάστηκε με πλήρεις εκκλησιαστικές τιμές στον Καθεδρικό Ναό του Φρόμπορκ, στις ακτές της Βαλτικής. Εκεί όπου υπηρέτησε ως ιερέας, αναπαύεται πλέον με τιμή ο άνθρωπος που κάποτε προκάλεσε κοσμολογικό σεισμό.

Ο Κοπέρνικος δεν διέθετε τηλεσκόπιο. Δεν είχε στη διάθεσή του τις παρατηρήσεις του Γαλιλαίου ούτε τους νόμους του Κέπλερ. Είχε όμως μαθηματική τόλμη και διανοητική ανεξαρτησία.

Η θεωρία του άνοιξε τον δρόμο για τον Κέπλερ, τον Γαλιλαίο και τελικά τον Νεύτωνα. Η «Κοπερνίκεια Επανάσταση» δεν ήταν απλώς αστρονομική μεταρρύθμιση — ήταν μετατόπιση του ανθρώπινου κέντρου βάρους από την αυτάρκεια στην αναζήτηση.

Με μια πράξη καθαρής λογικής, ο Κοπέρνικος τοποθέτησε τον Ήλιο στο κέντρο — και την ανθρωπότητα σε τροχιά γύρω από την αλήθεια.