Τζούντιθ Λαβ Κόεν: Η μηχανικός που έσωσε το Apollo 13

 

  Υπάρχουν ιστορίες που μοιάζουν βγαλμένες από σενάριο κινηματογραφικής ταινίας, και έπειτα υπάρχει η ζωή της Τζούντιθ Λαβ Κόεν. Μιας γυναίκας που όχι μόνο αψήφησε τα στερεότυπα της εποχής της για να κατακτήσει το διάστημα, αλλά κατάφερε να λύσει ένα κρίσιμο αεροδιαστημικό πρόβλημα μέσα από το δωμάτιο του μαιευτηρίου, λίγες ώρες πριν φέρει στον κόσμο έναν από τους πιο διάσημους αστέρες του σύγχρονου Χόλιγουντ: τον ηθοποιό και μουσικό, Τζακ Μπλακ.

  Γεννημένη το 1933 στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης, σε μια οικογένεια της εργατικής τάξης (ο πατέρας της πουλούσε αναψυκτικά και η μητέρα της εργαζόταν σε εργοστάσιο ρούχων), η Κόεν έδειξε από νωρίς την κλίση της. Ήταν τόσο χαρισματική στα μαθηματικά, που οι συμμαθητές της την πλήρωναν για να τους λύνει τις ασκήσεις. Στο γυμνάσιο, ήταν το μοναδικό κορίτσι στην τάξη των μαθηματικών – μια μοναξιά που θα τη συνόδευε για μεγάλο μέρος της καριέρας της.

  Όταν ο σύμβουλος επαγγελματικού προσανατολισμού στο λύκειο προσπάθησε να την αποτρέψει από τις θετικές επιστήμες, προτείνοντάς της να πάει σε «σχολή καλών τρόπων» (finishing school), εκείνη απλώς τον αγνόησε. Κέρδισε υποτροφία για το Κολέγιο του Μπρούκλιν και, παρότι παράλληλα χόρευε μπαλέτο στην εταιρεία της Metropolitan Opera, σύντομα στράφηκε στη μηχανική.

  Η μετακόμισή της στο Λος Άντζελες σηματοδότησε την αρχή μιας τιτάνιας προσπάθειας. Ως νεαρή μητέρα τριών παιδιών, εργαζόταν με πλήρες ωράριο στην North American Aviation, ενώ τα βράδια παρακολουθούσε μαθήματα στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας (USC). Σε μια εποχή που οι γυναίκες μηχανικοί αποτελούσαν λιγότερο από το 0,5% του κλάδου, η Κόεν ήταν η μοναδική γυναίκα φοιτήτρια μηχανικής στο USC, τόσο στο προπτυχιακό όσο και στο μεταπτυχιακό της πρόγραμμα.

                                 Το «θαύμα» του Apollo 13 και το Hubble

  Η καριέρα της, που διήρκεσε σχεδόν τέσσερις δεκαετίες, υπήρξε μνημειώδης. Εργάστηκε στον δορυφόρο Relay System (που παρέμεινε λειτουργικός για σχεδόν 40 χρόνια) και ηγήθηκε της ομάδας μηχανικών που σχεδίασε το θρυλικό Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble.

  Όμως, η κορυφαία της στιγμή ήρθε με το πρόγραμμα Apollo. Η Κόεν εργάστηκε στο Σύστημα Καθοδήγησης Εγκατάλειψης (Abort-Guidance System) της Σεληνιακής Ακάτου. Όταν τον Απρίλιο του 1970 μια έκρηξη σε δεξαμενή οξυγόνου έθεσε σε θανάσιμο κίνδυνο το πλήρωμα του Apollo 13, ήταν ακριβώς αυτό το σύστημα που χρησιμοποίησαν οι αστροναύτες ως «σωσίβια λέμβο» για να επιστρέψουν σώοι στη Γη. Όταν το πλήρωμα επισκέφθηκε αργότερα τους μηχανικούς στην Καλιφόρνια για να τους ευχαριστήσει που τους έσωσαν τη ζωή, η Κόεν ήταν εκεί.

                                           Ένας θρύλος στο μαιευτήριο

Ο θρύλος γύρω από τη γέννηση του τέταρτου παιδιού της, επιβεβαιώνει την αστείρευτη αφοσίωσή της. Το 1969, την ημέρα που επρόκειτο να γεννήσει, πήγε κανονικά στο γραφείο της. Όταν ήρθε η ώρα να φύγει εσπευσμένα για το νοσοκομείο, πήρε μαζί της μια εκτύπωση από τον υπολογιστή με το πρόβλημα που προσπαθούσε να λύσει. Αργότερα την ίδια μέρα, μέσα από το μαιευτήριο, τηλεφώνησε στο αφεντικό της: είχε βρει τη λύση στο πρόβλημα. Λίγο αργότερα, έφερε στον κόσμο τον Τόμας Τζέικομπ Μπλακ – τον άνθρωπο που σήμερα ολόκληρος ο πλανήτης γνωρίζει ως Τζακ Μπλακ.

                                        Εμπνέοντας την επόμενη γενιά

Όταν η Τζούντιθ Λαβ Κόεν συνταξιοδοτήθηκε τη δεκαετία του 1990, αρνήθηκε να επαναπαυθεί. Μαθαίνοντας ότι τα μικρά κορίτσια εξακολουθούσαν να περιορίζουν τα όνειρά τους σε στερεοτυπικά επαγγέλματα, ίδρυσε μια εκδοτική εταιρεία με τον τρίτο της σύζυγο, Ντέιβιντ Κατζ.

Έγραψε το παιδικό βιβλίο «Μπορείς να γίνεις Γυναίκα Μηχανικός», το οποίο οδήγησε σε μια ολόκληρη σειρά βιβλίων (You Can Be...) που πούλησε πάνω από 100.000 αντίτυπα, προτρέποντας τα κορίτσια να ασχοληθούν με την αρχιτεκτονική, την παλαιοντολογία και τη θαλάσσια βιολογία.

Η Τζούντιθ Λαβ Κόεν έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 82 ετών, αφήνοντας πίσω της όχι μόνο τρία παιδιά και τρία εγγόνια, αλλά και μια σπουδαία παρακαταθήκη: άνοιξε τον δρόμο για τις γυναίκες στο διάστημα, έσωσε ζωές και απέδειξε πως καμία εξίσωση δεν είναι άλυτη, αν έχεις το πείσμα να την παλέψεις.