Πρακτικός οδηγός για το πώς θα μπορούσαμε να αντιμετωπίσουμε εξωγήινους επισκέπτες

 

 Ο διακεκριμένος Αμερικάνος αστροφυσικός ο Neil deGrasse Tyson  έγραψε ένα ακόμα  ψυχαγωγικό βιβλίο εκλαϊκευμένης επιστήμης: έναν πρακτικό οδηγό για το πώς θα μπορούσαμε να αντιμετωπίσουμε εξωγήινους επισκέπτες, μια διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο θα μπορούσε να συμβεί μια τέτοια συνάντηση και, παράλληλα, μια πολιτισμική ιστορία της διαχρονικής γοητείας που ασκεί πάνω μας η ιδέα της εξωγήινης ζωής.

«Από τότε που ήμουν παιδί», γράφει ο Neil deGrasse Tyson, «ήθελα να με απαγάγουν εξωγήινοι».

Το Take Me to Your Leader («Πήγαινέ με στον αρχηγό σου») αποτελεί το απόσταγμα μιας ολόκληρης ζωής γεμάτης περιέργεια, υποθέσεις και συγκέντρωση επιστημονικών δεδομένων γύρω από το ενδεχόμενο εξωγήινοι να επισκεφθούν τη Γη.

  Ο συγγραφέας αντλεί  υλικό από έναν πλούτο αναπαραστάσεων που συναντώνται στην ιστορία, τη λογοτεχνία, τη λαϊκή κουλτούρα και τον κινηματογράφο, ο Tyson επιστρατεύει τους καθολικούς νόμους της Φυσικής για να διερευνήσει πώς θα μπορούσαν να μοιάζουν οι εξωγήινοι, πώς ενδέχεται να συμπεριφέρονται, με ποιον τρόπο θα μπορούσαν να ταξιδέψουν μέσα στο Σύμπαν ώστε να φτάσουν έως εμάς και τι θα μπορούσαν να σκεφτούν για την ανθρωπότητα όταν τελικά μας συναντήσουν.

  Και, σε περίπτωση που μια τέτοια συνάντηση πράγματι συμβεί, ο Tyson προσφέρει ακόμη και χρήσιμες συμβουλές… εθιμοτυπίας για την πρώτη μας στενή επαφή με εξωγήινο πολιτισμό.

Γράφει μεταξύ άλλων: 

Ποια είναι η ιδανική γλώσσα για την πρώτη επαφή με εξωγήινους;

Τα μαθηματικά θεωρούνται η ιδανική γλώσσα για μια πρώτη επαφή με εξωγήινους πολιτισμούς για τους εξής θεμελιώδεις λόγους:

• Είναι η γλώσσα με την οποία το σύμπαν «μιλάει» στον εαυτό του: Τα μαθηματικά εκφράζουν τους συμπαντικούς νόμους και τις φυσικές αρχές που διέπουν ολόκληρο το κοσμολογικό οικοδόμημα.

• Είναι απαλλαγμένα από πολιτισμικούς περιορισμούς: Σε αντίθεση με τις ανθρώπινες γλώσσες, οι οποίες είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με την εκάστοτε κουλτούρα και ιστορία, τα μαθηματικά δεν είναι αγκυρωμένα σε κανέναν συγκεκριμένο επίγειο πολιτισμό.

• Κοινές έννοιες και στόχοι: Παρόλο που τα γραπτά σύμβολα που χρησιμοποιούμε εμείς σίγουρα θα διαφέρουν από τα δικά τους, οι βασικές έννοιες, οι μαθηματικές αλήθειες και οι στόχοι παραμένουν απολύτως κοινοί.

• Καθολικές συμπαντικές σταθερές: Έννοιες όπως ο αριθμός π (ο λόγος της περιφέρειας ενός κύκλου προς τη διάμετρό του) ή οι πρώτοι αριθμοί είναι συμπαντικές σταθερές. Οποιοσδήποτε εξωγήινος πολιτισμός έχει αναπτύξει την τεχνολογία για να κατασκευάσει ένα διαστημόπλοιο και να ταξιδέψει μέχρι τη Γη, είναι μαθηματικά βέβαιο ότι έχει ανακαλύψει και χρησιμοποιήσει αυτές τις έννοιες.

• Άμεση απόδειξη νοημοσύνης χωρίς ανάγκη μετάφρασης: Η χρήση καθαρών γεωμετρικών σχημάτων, όπως μια αναπαράσταση του Πυθαγορείου θεωρήματος, δεν απαιτεί την κατανόηση κάποιου επινοημένου αλφαβήτου. Αν οι εξωγήινοι παρατηρούσαν ένα τέτοιο γεωμετρικό μοτίβο στη Γη, θα καταλάβαιναν αμέσως ότι είμαστε μαθηματικά εγγράμματοι, κάτι που θα αποτελούσε την πρώτη ακλόνητη απόδειξη για τη νοημοσύνη μας.

Είναι οι άνθρωποι άσχημοι;

Αν ένας εξωγήινος παρατηρούσε τις καθημερινές μας συνήθειες, θα συμπέραινε ότι οι άνθρωποι θεωρούν τους εαυτούς τους εκ γενετής και απελπιστικά άσχημους.

Αυτό συμβαίνει επειδή, σε αντίθεση με οποιοδήποτε άλλο ζώο στον πλανήτη, οι άνθρωποι επενδύουν αμέτρητο χρόνο και χρήμα για να αλλάξουν την εξωτερική τους εμφάνιση:

• Φοράνε ψηλά τακούνια αν είναι κοντοί, κάνουν χειρουργικές επεμβάσεις στο στήθος, ισιώνουν ή κατσαρώνουν τα μαλλιά τους και χρησιμοποιούν λέιζερ για να αφαιρέσουν την ανεπιθύμητη τριχοφυΐα.

• Λευκαίνουν τα δόντια τους, καλύπτουν τις ατέλειες του προσώπου με μακιγιάζ και πηγαίνουν στο γυμναστήριο για να χάσουν βάρος ή να αυξήσουν τη μυϊκή τους μάζα.

Οι άνθρωποι ανέκαθεν λάτρευαν την ομορφιά —από τους αρχαίους Έλληνες θεούς μέχρι τα σύγχρονα σούπερ μόντελ και τους αστέρες του κινηματογράφου. Μια ολόκληρη κερδοφόρα βιομηχανία καλλιεργεί και εκμεταλλεύεται τις ανασφάλειες, τις φαντασιώσεις και τα όνειρά μας να γίνουμε πιο ελκυστικοί. Έτσι, για έναν εξωγήινο παρατηρητή, όλες αυτές οι τελετουργίες καλλωπισμού θα αποτελούσαν απόδειξη ότι νιώθουμε άσχημοι και βρισκόμαστε σε μια διαρκή προσπάθεια να μοιάσουμε σε κάποιον άλλον.

Παράξενες «Γήινες» συνήθειες 

Για έναν εξωτερικό, εξωγήινο παρατηρητή, οι δύο καθημερινές ανθρώπινες συνήθειες θα φαίνονταν εξαιρετικά αλλόκοτες για τους εξής συγκεκριμένους λόγους:

• Ο ύπνος: Οι εξωγήινοι θα τον έβρισκαν ως ένα από τα πιο παράξενα χαρακτηριστικά μας, επειδή οι άνθρωποι περνούν το ένα τρίτο της ζωής τους (δηλαδή το ένα τρίτο κάθε περιστροφής της Γης) σε μια χαλαρή, αναπάντητη και ημι-κωματώδη κατάσταση. Επιπλέον, το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια αυτής της κατάστασης ξεδιπλώνονται στο μυαλό μας ανεξέλεγκτες φαντασιώσεις (όνειρα), οι οποίες έχουν ελάχιστη βάση στην αντικειμενική πραγματικότητα, κάνει τη διαδικασία ακόμα πιο αλλόκοτη στα μάτια τους.

• Τα φιλιά: Ένας παρατηρητικός εξωγήινος θα έβρισκε ιδιαίτερα περίεργο το γεγονός ότι οι άνθρωποι, ως εκδήλωση στοργής και αγάπης, πιέζουν τα ανοιχτά τους στόματα μεταξύ τους και ανταλλάσσουν σάλιο.

  Ο Neil deGrasse Tyson αναφέρει μια εξαιρετικά έξυπνη πρόταση που διατύπωσε ο Γερμανός μαθηματικός Carl Friedrich Gauss (και άλλοι) στις αρχές του 19ου αιώνα, με σκοπό να επικοινωνήσουμε με εξωγήινους πολιτισμούς.

Σύμφωνα με το βιβλίο, ο Gauss πρότεινε τα εξής:

• Την κατασκευή ενός γιγαντιαίου ορθογώνιου τριγώνου από πεύκα στη σιβηρική τούντρα.

• Τη δημιουργία τεράστιων τετραγώνων από χωράφια με σιτάρι δίπλα σε κάθε πλευρά (κάθετο σκέλος) του τριγώνου, ώστε να προσφέρουν έντονη χρωματική αντίθεση με τα δέντρα.

Στόχος αυτής της προσπάθειας ήταν να δημιουργηθεί ένα γεωμετρικό μοτίβο που θα ήταν εύκολα ορατό με τηλεσκόπια από τυχόν παρατηρητές στη Σελήνη ή σε άλλους πλανήτες. Η οπτική αυτή αναπαράσταση του Πυθαγορείου θεωρήματος, φτιαγμένη αποκλειστικά από καθαρά γεωμετρικά σχήματα χωρίς αυθαίρετα ανθρώπινα σύμβολα, θα αποδείκνυε αμέσως στους εξωγήινους ότι στη Γη υπάρχει μαθηματικά εγγράμματος και νοήμων πολιτισμός.(δείτε και το πρώτο σχόλιο) 

  Το βιβλίο κυκλοφόρησε στην αγγλική έκδοση τον Μάιο του 2026 από τον εκδοτικό οίκο Simon Six / Simon & Schuster. οπότε μάλλον στα ελληνικά θα χρειαστεί να περιμένετε αλλά αξίζει να το διαβάσετε  έστω και ξενόγλωσσο.