Το 1882, στο Μανχάταν της Νέας Υόρκης, μια παρέα αποφασισμένων ορθολογιστών ίδρυσε μια από τις πιο παράξενες λέσχες στην ιστορία: τη Λέσχη του 13 (The Thirteen Club). Σκοπός τους ήταν να αποδείξουν ότι οι προλήψεις δεν έχουν καμία λογική βάση. Και επέλεξαν να το κάνουν με τον πιο διασκεδαστικό τρόπο: παραβιάζοντας συστηματικά καθετί που θεωρούνταν γρουσούζικο!
Εμπνευστής της πρωτοβουλίας ήταν ο Αμερικανός Γουίλιαμ Φάουλερ (William Fowler, 1827–1897), λοχαγός κατά τη διάρκεια του Αμερικανικού Εμφυλίου Πολέμου. Για τον Φάουλερ, ο αριθμός 13 ήταν οτιδήποτε άλλο εκτός από γρουσούζικος. Είχε συμμετάσχει σε 13 μάχες, ενώ είχε αποστρατευτεί στις 13 Αυγούστου 1863. Είχε λοιπόν κάθε λόγο να θεωρεί το 13 τυχερό του αριθμό.
Την Παρασκευή 13 Ιανουαρίου 1882, ο Φάουλερ συγκέντρωσε 12 ομοϊδεάτες του στο Knickerbocker Cottage της Νέας Υόρκης, για ένα δείπνο που έμελλε να γράψει ιστορία.
Οι 13 συνδαιτυμόνες κάθισαν στην αίθουσα με αριθμό 13, αφού προηγουμένως πέρασαν κάτω από μια σκάλα, αψηφώντας μια από τις πιο διαδεδομένες προλήψεις. Το δείπνο περιλάμβανε 13 πιάτα, ενώ μια επιγραφή με τη λατινική φράση Morituri te salutamus («Εμείς που πρόκειται να πεθάνουμε σε χαιρετούμε») συμπλήρωνε τη μακάβρια ατμόσφαιρα.
Οι συγκεντρώσεις της λέσχης εξελίχθηκαν σε πραγματικές παραστάσεις εναντίον της δεισιδαιμονίας. Τα μέλη της περνούσαν κάτω από σκάλες, έσπαγαν καθρέφτες, έχυναν αλάτι και γελοιοποιούσαν τελετουργικά κάθε λογής προλήψεις.
Το 1890, ένα από τα ιδρυτικά μέλη της, ο Ντάνιελ Βολφ (Daniel Wolff), εξηγούσε στον δημοσιογράφο Φίλιπ Χιούμπερτ (Philip Hubert) ότι τα λογικά επιχειρήματα είναι συχνά ανίσχυρα απέναντι στις προλήψεις. Αυτές ριζώνουν τόσο βαθιά στη φαντασία των ανθρώπων, ώστε, κατά τη γνώμη του, μόνο η γελοιοποίησή τους μπορεί να περιορίσει την επιρροή τους.
Η λέσχη απέκτησε μεγάλη φήμη. Μεταξύ των επίτιμων μελών της συγκαταλέγονταν, σύμφωνα με ιστορικές αναφορές, 16 γερουσιαστές, 12 κυβερνήτες πολιτειών και 6 στρατηγοί.
Όταν, όμως, η ιδέα έφτασε και στο Λονδίνο, συνάντησε έναν απροσδόκητο αντίπαλο: τον Όσκαρ Ουάιλντ.
Το 1894, ο διάσημος συγγραφέας προσκλήθηκε σε δείπνο της αντίστοιχης λονδρέζικης λέσχης. Αρνήθηκε ευγενικά, αλλά με το χαρακτηριστικό του χιούμορ.
Στην επιστολή του δήλωνε ότι αγαπά τις προλήψεις, επειδή δίνουν χρώμα στη σκέψη και στη φαντασία. Για εκείνον, η κοινή λογική ήταν εχθρός του ρομαντισμού. Θεωρούσε μάλιστα τρομακτικό τον σκοπό της λέσχης, που επιχειρούσε να εξαλείψει κάθε ίχνος παραλόγου από την ανθρώπινη ζωή.
Ζητούσε, λοιπόν, από τα μέλη της να αφήσουν λίγο χώρο και για το εξωπραγματικό, αντί να προσπαθούν να κάνουν τους ανθρώπους τόσο επιθετικά λογικούς.
Και έκλεινε την άρνησή του με μια τελευταία ειρωνική πινελιά: ο αριθμός 13, παραδεχόταν, είναι τυχερός!
Ίσως τελικά ο Ουάιλντ να είχε καταλάβει κάτι που οι ορθολογιστές της λέσχης είχαν παραβλέψει: ότι ο άνθρωπος δεν ζει μόνο με τη λογική, αλλά και με τη φαντασία, το παράδοξο και την ανάγκη του να πιστεύει σε ιστορίες.
Πηγές
1. South Street Seaport Museum (Νέα Υόρκη): Ιστορικά στοιχεία για την ίδρυση της Λέσχης του 13 και τον William Fowler.
2. University of California, Santa Barbara: Αρχειακή συλλογή Thirteen Club Ephemera, με αυθεντικά τεκμήρια της λέσχης.
3. Oscar Wilde, Miscellanies (1908): Περιλαμβάνει την αυθεντική επιστολή του προς τη λονδρέζικη Λέσχη του 13 (1894).
4. Green-Wood Cemetery: Βιογραφικά και στρατιωτικά στοιχεία για τον William Fowler.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου