Όταν ήμουν μικρός, κόμπαζα για το πόσο πολλές σελίδες διάβαζα σε μία ώρα. Στο κολέγιο έμαθα πόσο βλακώδες ήταν αυτό. Το να διαβάζεις δέκα σελίδες μαθηματικά την ημέρα μπορεί να είναι ένας εξαιρετικά γοργός ρυθμός. Ακόμα και μία σελίδα, όμως, μπορεί να είναι αρκετή.
WILLIAM THURSTON
Ο Γουίλιαμ Θέρστον (William Paul Thurston, 1946–2012) υπήρξε ένας από τους πιο χαρισματικούς και πρωτότυπους μαθηματικούς του 20ού αιώνα, μια «γεωμετρική ιδιοφυΐα» που μεταμόρφωσε τον τρόπο με τον οποίο κατανοούμε τον χώρο.
Γεννημένος στην Ουάσινγκτον, ο Θέρστον μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον γεμάτο ερεθίσματα: ο πατέρας του, Paul, ήταν φυσικός στα Bell Labs και του έδειχνε πρακτικά πειράματα, όπως το να βράζει νερό με τα γυμνά του χέρια χρησιμοποιώντας μια αντλία κενού. Η μητέρα του, Margaret, ήταν δεξιοτέχνης μοδίστρα που έραβε περίπλοκα μοτίβα τα οποία άφηναν άναυδους τον σύζυγο και τον γιο της.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της ζωής του ήταν ότι έπασχε από συγγενή στραβισμό, κάτι που του στερούσε την αντίληψη του βάθους. Για να αναπληρώσει αυτή την έλλειψη, έπρεπε να «ανακατασκευάζει» νοητικά τις τρισδιάστατες εικόνες από δισδιάστατες προβολές. Η μητέρα του περνούσε ώρες μαζί του όταν ήταν δύο ετών, κοιτάζοντας βιβλία με έγχρωμα μοτίβα για να τον βοηθήσει, καλλιεργώντας του μια αγάπη για τα σχήματα που θα κρατούσε μια ζωή.
Η ακαδημαϊκή του πορεία ξεκίνησε στο New College της Φλόριντα, ένα περιβάλλον απόλυτης ελευθερίας όπου ο Θέρστον ζούσε ενίοτε σε μια σκηνή στο δάσος ή κοιμόταν κρυφά στα κτίρια της σχολής. Αργότερα, στο Μπέρκλεϊ, κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Βιετνάμ, συμμετείχε ενεργά σε διαδηλώσεις και ήρθε αντιμέτωπος με τα δακρυγόνα της αστυνομίας.
Το 1971, ως ένας ντροπαλός μεταπτυχιακός φοιτητής με πυκνά γένια και μακριά μαλλιά, έγραψε ιστορία σε ένα σεμινάριο δυναμικών συστημάτων στο Μπέρκλεϊ. Ενώ διακεκριμένοι μαθηματικοί πίστευαν ότι είχε λυθεί ένα ακανθώδες πρόβλημα στο επίπεδο, ο Θέρστον σηκώθηκε και με μερικά ιδιοφυή σκίτσα στον πίνακα κατέρριψε την απόδειξη, αφήνοντας το κοινό εμβρόντητο από την πολυπλοκότητα της γεωμετρίας που μόλις είχε «γεννήσει». Ο Dennis Sullivan, που ήταν παρών, τον περιέγραψε ως ένα «φαινόμενο τύπου Μότσαρτ»
Η Επανάσταση των 8 Γεωμετριών
Ο Θέρστον έφερε επανάσταση στην τοπολογία των τρισδιάστατων χώρων (3-manifolds). Ενώ οι άλλοι έβλεπαν αυτούς τους χώρους ως «εύκαμπτους» (τοπολογία «λαστιχένιου φύλλου»), ο Θέρστον πρότεινε ότι διέπονται από σκληρούς γεωμετρικούς κανόνες. Το 1982 διατύπωσε την Εικασία της Γεωμετρικοποίησης, υποστηρίζοντας ότι κάθε τρισδιάστατος χώρος μπορεί να κοπεί σε κομμάτια, καθένα από τα οποία διαθέτει μία από οκτώ πιθανές φυσικές γεωμετρίες. Αυτή η ιδέα αποτέλεσε τον οδικό χάρτη για τον Grigori Perelman, ο οποίος απέδειξε τελικά την περίφημη Εικασία του Πουανκαρέ το 2002. Για το έργο του αυτό, ο Θέρστον τιμήθηκε με το Μετάλλιο Fields το 1982.
Η υπεράσπιση του Γκριγκόρι Πέρελμαν
Το 2006, o Ρώσος μαθηματικός Γκριγκόρι Πέρελμαν απέρριψε το μετάλλιο Φίλντς και το 2010 δεν δέχθηκε το έπαθλο του 1.000.000 δολαρίων που του απονεμήθηκε από το Μαθηματικό Ινστιτούτο Κλει για την λύση του στην εικασία του Πουανκαρέ. Μια στάση ακατανόητη για την πλειονότητα των ανθρώπων, ο Θέρστον υπερασπίζεται τον Πέρελμαν:
«Η αποστροφή του Πέρελμαν για το δημόσιο θέαμα και τα πλούτη αποτελεί απορία σε πολλούς… Επιθυμώ να πω ότι βρίσκομαι σε πλήρη συναισθηματική ταύτιση μαζί του και τρέφω θαυμασμό για την εσωτερική του δύναμη και καθαρότητα, για το ότι είναι ικανός να γνωρίζει και να παραμένει αληθινός με τον εαυτό του. Οι πραγματικές μας ανάγκες είναι βαθύτερες-όμως, στην σύγχρονη κοινωνία οι περισσότεροι από μας αντανακλαστικά και ασταμάτητα επιδιώκουμε τον πλούτο, τα καταναλωτικά αγαθά και τον θαυμασμό. Έχουμε διδαχθεί από τα μαθηματικά του Πέρελμαν. Ίσως θα έπρεπε και εμείς να σταματήσουμε για λίγο ,να συλλογιστούμε για τον εαυτό μας και να μάθουμε κάτι από την στάση του Πέρελμαν για την ζωή.»
Μαθηματικά πέρα από τα βιβλία: Μόδα και Γραφικά
Δεν περιορίστηκε ποτέ στην απομόνωση των τύπων. Υπήρξε πρωτοπόρος στη χρήση υπολογιστικών γραφικών για την εξερεύνηση της γεωμετρίας και δημιούργησε βίντεο, όπως το Not Knot και το Outside In, τα οποία προβάλλονταν ακόμη και σε συναυλίες των Grateful Dead.(δείτε τα βίντεο στο τέλος της ανάρτησης) Η επιρροή του έφτασε μέχρι την υψηλή ράπτικη, καθώς η συνεργασία του με τον σχεδιαστή Dai Fujiwara (του οίκου Issey Miyake) οδήγησε σε μια σειρά γυναικείας μόδας βασισμένη στις οκτώ γεωμετρίες του.
 |
| Η φωτογραφία αυτή είχε χρησιμοποιηθεί σε μια αφίσα για το συνέδριο «Geometry and the Imagination» (Γεωμετρία και Φαντασία), το οποίο διοργανώθηκε από το Πανεπιστήμιο Πρίνστον προς τιμήν των 60ών γενεθλίων του μαθηματικού |
Ο Dai Fujiwara (ο οποίος ήταν καλλιτεχνικός διευθυντής του οίκου Issey Miyake) συνεργάστηκε στενά με τον William Thurston για τη δημιουργία της γυναικείας συλλογής Φθινόπωρο/Χειμώνας 2010 του οίκου, η οποία παρουσιάστηκε στο Παρίσι. Η συλλογή είχε ως στόχο να αποτυπώσει οπτικά και απτικά την «Εικασία της Γεωμετρικοποίησης» του Θέρστον, εξερευνώντας το πώς οι πολύπλοκοι τοπολογικοί χώροι μπορούν να "ξεδιπλωθούν" στο επίπεδο (σε πατρόν ρούχων) και να αγκαλιάσουν το τρισδιάστατο ανθρώπινο σώμα.https://www.ivarhagendoorn.com/blog/2010/03/28/topology-on-the-runway/
Ο Θέρστον αγαπούσε να δουλεύει με τα χέρια του. Μια φορά που φιλοξενούσε κόσμο και δεν είχε κρεβάτια, αγόρασε ξυλεία και έφτιαξε μια κουκέτα μέσα σε ένα απόγευμα. Ήταν παθιασμένος πατέρας, εξαιρετικός μάγειρας (φημιζόταν για το παγωτό ροδάκινο) και φανατικός παίκτης του βόλεϊ μετά το τσάι στο τμήμα μαθηματικών του Πρίνστον.
Ακόμη και όταν διαγνώστηκε με μελάνωμα το 2011 και έχασε το δεξί του μάτι μετά από χειρουργική επέμβαση, δεν σταμάτησε να ερευνά. Συνέχισε να εμπνέει τους νέους και να παράγει πρωτότυπα αποτελέσματα μέχρι το τέλος. Πέθανε το 2012, αφήνοντας πίσω του μια κληρονομιά όπου τα μαθηματικά δεν ήταν απλώς σύμβολα, αλλά ένας ενιαίος, ζωντανός κόσμος.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου