«Ο Αρχιμήδης θα μνημονευθεί όταν ο Αισχύλος θα έχει λησμονηθεί, διότι οι γλώσσες πεθαίνουν, μα οι μαθηματικές ιδέες όχι.» G.Hardy


Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2026

16 Οκτωβρίου 1843 – Ο περίπατος που άλλαξε την ιστορία των Μαθηματικών


Κάθε χρόνο, στις 16 Οκτωβρίου, πραγματοποιείται στο Δουβλίνο της Ιρλανδίας ο περίφημος «Περίπατος του Χάμιλτον» (Hamilton Walk), μια εκδήλωση αφιερωμένη σε μία από τις πιο συναρπαστικές στιγμές στην ιστορία των Μαθηματικών.


Φοιτητές, καθηγητές και λάτρεις των Μαθηματικών συγκεντρώνονται γύρω στις 3:30 το απόγευμα στο Αστεροσκοπείο του Ντάνσινκ (Dunsink Observatory) και ξεκινούν μια διαδρομή προς τη γέφυρα Μπρουμ (Broom Bridge), στην περιοχή Κάμπρα του Δουβλίνου.(Εικόνες στα σχόλια)

Η διαδρομή αυτή δεν είναι τυχαία. Ακολουθεί τα βήματα του μεγάλου Ιρλανδού μαθηματικού Γουίλιαμ Ρόουαν Χάμιλτον (William Rowan Hamilton, 1805–1865), ο οποίος στις 16 Οκτωβρίου 1843, ενώ περπατούσε με τη σύζυγό του στις όχθες της Βασιλικής Διώρυγας (Royal Canal), είχε μια ξαφνική μαθηματική έμπνευση.

Εκείνη τη στιγμή συνέλαβε τη θεμελιώδη σχέση ενός νέου αλγεβρικού συστήματος, των τετραδονίων (quaternions), μιας μη αντιμεταθετικής άλγεβρας στην οποία η σειρά του πολλαπλασιασμού έχει σημασία.

Η ανακάλυψη ήταν τόσο σημαντική για τον Χάμιλτον, ώστε, σύμφωνα με την ιστορική αφήγηση, χάραξε αμέσως τον θεμελιώδη τύπο σε μια πέτρα της γέφυρας:

i^2=j^2=k^2=ijk=-1

Σήμερα, το γεγονός τιμάται με αναμνηστική πέτρινη πλάκα στη γέφυρα Μπρουμ. Αρχικά, η πλάκα βρισκόταν στην κάτω πλευρά της γέφυρας, κοντά στη βορειοδυτική γωνία της. Ωστόσο, εξαιτίας φθορών που προκλήθηκαν από βανδαλισμούς και επισκέπτες, μεταφέρθηκε σε υψηλότερο σημείο, κάτω από το κιγκλίδωμα της γέφυρας.

Η επιγραφή της αναφέρει:

«Εδώ, καθώς περπατούσε στις 16 Οκτωβρίου 1843, ο σερ Γουίλιαμ Ρόουαν Χάμιλτον, σε μια αναλαμπή ιδιοφυΐας, ανακάλυψε τον θεμελιώδη τύπο του πολλαπλασιασμού των τετραδονίων και τον χάραξε σε μια πέτρα αυτής της γέφυρας.»

Ο ετήσιος Περίπατος του Χάμιλτον αποτελεί μέρος της Εβδομάδας Μαθηματικών της Ιρλανδίας (Maths Week Ireland) και υπενθυμίζει ότι μερικές από τις σπουδαιότερες επιστημονικές ανακαλύψεις γεννήθηκαν έξω από αίθουσες διδασκαλίας και εργαστήρια.

Και μια χιουμοριστική συμβουλή προς τους μαθηματικούς:

"Να πηγαίνετε βόλτες με τη σύζυγό σας. Ποτέ δεν ξέρετε πότε θα σας έρθει μια μεγαλοφυής ιδέα!


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...