«Ο Αρχιμήδης θα μνημονευθεί όταν ο Αισχύλος θα έχει λησμονηθεί, διότι οι γλώσσες πεθαίνουν, μα οι μαθηματικές ιδέες όχι.» G.Hardy


Παρασκευή 16 Ιανουαρίου 2026

Johannes Schöner: Ο Άνθρωπος που Χαρτογράφησε τον Νέο Κόσμο


 #Σανσημερα

Σαν σήμερα, το 1477, γεννήθηκε ο Johannes Schöner.

Ο Johannes Schöner (16 Ιανουαρίου 1477 – 16 Ιανουαρίου 1547) ήταν Γερμανός λόγιος της Αναγέννησης, γνωστός κυρίως για την κατασκευή και την εκτύπωση γεωγραφικών υδρογείων σφαιρών. Στα σύγχρονα συμφραζόμενα χαρακτηρίζεται συχνά ως γεωγράφος ή μαθηματικός· ωστόσο, είναι ιστορικά ακριβέστερο να αναφέρεται κανείς σε αυτόν με τον συνήθη λατινικό όρο του 16ου αιώνα mathematicus. Ο όρος αυτός δεν δήλωνε ειδικό των αφηρημένων μαθηματικών, αλλά έναν λόγιο που ασχολούνταν με το ενιαίο τότε σύνολο των mathematica, το οποίο περιελάμβανε την αστρονομία, την αστρολογία, τη γεωγραφία, τη χαρτογραφία, την κοσμογραφία, καθώς και την κατασκευή υδρογείων σφαιρών και επιστημονικών οργάνων.

Ένα από τα σημαντικότερα έργα του Schöner είναι η υδρόγειος σφαίρα του 1515, μία από τις αρχαιότερες σωζόμενες που κατασκευάστηκαν μετά την ανακάλυψη νέων γαιών από τον Χριστόφορο Κολόμβο. Η σφαίρα αυτή είναι η πρώτη που φέρει το όνομα «Αμερική», το οποίο είχε προτείνει ο Martin Waldseemüller. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι απεικονίζει και ένα υποθετικό θαλάσσιο πέρασμα γύρω από τη Νότια Αμερική, πριν αυτό καταγραφεί ιστορικά ως ανακάλυψη του Φερδινάνδου Μαγγελάνου.

Ο Schöner δίδαξε μαθηματικά και συναφή γνωστικά αντικείμενα σε ανώτερο εκπαιδευτικό ίδρυμα της Νυρεμβέργης και υπήρξε συγγραφέας πολυάριθμων έργων μαθηματικού, αστρονομικού και γεωγραφικού περιεχομένου. Στην πρώτη φάση της ζωής του ήταν χειροτονημένος ρωμαιοκαθολικός ιερέας· αργότερα εγκατέλειψε την ιεροσύνη, συνδέθηκε με το πνεύμα της Μεταρρύθμισης και προσχώρησε στον Λουθηρανισμό.

Μόνο ένα αντίτυπο του περίφημου χάρτη του Waldseemüller έχει διασωθεί. Ο χάρτης αυτός ανήκε κάποτε στον Schöner και επανεντοπίστηκε το 1901 στο Schloss Wolfegg στην Άνω Σουαβία. Από το 2003 βρίσκεται στην κατοχή της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου των Ηνωμένων Πολιτειών.

Στην εποχή του, ο Schöner απολάμβανε πανευρωπαϊκή φήμη ως καινοτόμος κατασκευαστής υδρογείων σφαιρών και κοσμογράφος, καθώς και ως ένας από τους πλέον έγκυρους αστρολόγους της ηπείρου. Σήμερα θεωρείται πρωτοπόρος στην ιστορία της χαρτογραφίας και της κατασκευής σφαιρών, αλλά και πρόσωπο με ουσιαστικό ρόλο στα γεγονότα που οδήγησαν στη δημοσίευση του έργου του Νικολάου Κοπέρνικου De revolutionibus orbium coelestium στη Νυρεμβέργη το 1543.

Το 1538, ο Georg Joachim Rheticus, νεαρός τότε καθηγητής μαθηματικών στη Βιτεμβέργη, φιλοξενήθηκε για κάποιο διάστημα από τον Schöner, ο οποίος τον έπεισε να επισκεφθεί τον Κοπέρνικο στο Φρόμπορκ (Frauenburg). Το 1540, ο Rheticus αφιέρωσε στον Schöner την πρώτη δημοσιευμένη παρουσίαση του κοπερνίκειου συστήματος, τη Narratio prima. Η ευνοϊκή υποδοχή του έργου αυτού οδήγησε τελικά τον Κοπέρνικο να συμφωνήσει στη δημοσίευση του κύριου έργου του, ενώ ο Rheticus ανέλαβε την προετοιμασία του χειρογράφου για εκτύπωση.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...