Ορισμένοι αριθμοί δεν είναι απλώς μαθηματικά σύμβολα· σε διαφορετικά ιστορικά και πολιτισμικά πλαίσια αποκτούν ιδιαίτερο, ακόμη και «επικίνδυνο» νόημα. Το γνωστότερο παράδειγμα είναι βέβαια το 666, που έχει συνδεθεί με αποκαλυπτικές και θρησκευτικές δοξασίες. Ωστόσο, δεν είναι ο μόνος αριθμός που έχει «δαιμονοποιηθεί» ή περιοριστεί. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα προέρχεται από την Κίνα και σχετίζεται με τη Διαμαρτυρία στην Πλατεία Τιεν Αν Μεν. Η ημερομηνία 4 Ιουνίου 1989 (4/6) αποτελεί αντικείμενο αυστηρής λογοκρισίας. Συνδυασμοί αριθμών όπως «64», «1989» ή άλλες παραλλαγές που παραπέμπουν στο γεγονός συχνά μπλοκάρονται σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και μηχανές αναζήτησης. Δεν πρόκειται για ρητή ποινικοποίηση της χρήσης τους σε προσωπικά δεδομένα (όπως PIN), αλλά για ένα εκτεταμένο σύστημα ψηφιακής λογοκρισίας που περιορίζει τη δημόσια αναφορά τους. Μια διαφορετική, αλλά εξίσου ενδιαφέρουσα περίπτωση εμφανίστηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2007 με τον λεγόμενο Illegal number. Επρόκειτο για έναν 128-bit αριθμό (ένα «κλειδί») που χρησιμοποιούνταν στο σύστημα προστασίας ψηφιακού περιεχομένου AACS για HD DVD και Blu-ray. Όταν ο αριθμός διέρρευσε στο διαδίκτυο, η εταιρεία που διαχειριζόταν το σύστημα επιχείρησε να περιορίσει τη διάδοσή του, επικαλούμενη παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων. Η προσπάθεια αυτή απέτυχε παταγωδώς: μέσα σε λίγες ημέρες ο αριθμός είχε αναπαραχθεί σε εκατοντάδες χιλιάδες ιστοσελίδες, ακόμη και σε μπλουζάκια και αφίσες, αναδεικνύοντας τα όρια της νομικής ρύθμισης στην εποχή του διαδικτύου.
Υπάρχουν όμως και άλλες περιπτώσεις όπου αριθμοί αποκτούν «απαγορευμένο» χαρακτήρα: Στη Γερμανία, αριθμοί όπως το 88 ή το 18 συνδέονται με ναζιστικούς συμβολισμούς (π.χ. 88 = HH = «Heil Hitler»). Η χρήση τους δεν είναι αυτομάτως παράνομη, αλλά μπορεί να διωχθεί όταν εντάσσεται σε προπαγάνδα ή προώθηση ναζιστικής ιδεολογίας, βάσει νόμων κατά της εξύμνησης του ναζισμού.
Στον χώρο της κρυπτογραφίας, έχει υπάρξει η έννοια των «παράνομων πρώτων αριθμών» (illegal primes), δηλαδή αριθμών που κωδικοποιούν προστατευμένο περιεχόμενο. Θεωρητικά, η δημοσίευσή τους θα μπορούσε να θεωρηθεί παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων, αν και στην πράξη αυτό παραμένει περισσότερο φιλοσοφικό και νομικό παράδοξο παρά πραγματική απαγόρευση. Σε πιο καθημερινό επίπεδο, αριθμοί μπορεί να αποφεύγονται για πολιτισμικούς λόγους: για παράδειγμα, σε αρκετές ασιατικές κοινωνίες αποφεύγεται το 4 επειδή η προφορά του μοιάζει με τη λέξη «θάνατος». Αντίστοιχα, στη Δύση πολλοί αποφεύγουν το 13 (triskaidekaphobia), χωρίς όμως αυτό να έχει νομικές συνέπειες. Τελικά, οι «παράνομοι» ή «επικίνδυνοι» αριθμοί δεν είναι επικίνδυνοι από τη φύση τους, αλλά από τα νοήματα που τους αποδίδουν οι κοινωνίες. Άλλοτε μέσω νόμων, άλλοτε μέσω λογοκρισίας και άλλοτε μέσω πολιτισμικών φόβων, οι αριθμοί αυτοί αποκαλύπτουν ότι ακόμη και τα πιο αφηρημένα σύμβολα μπορούν να αποκτήσουν ισχυρό κοινωνικό και πολιτικό φορτίο. Το 666 δεν είναι ο μοναδικός αριθμός που έχει δαιμονοποιηθεί.
Περισσότερα στο σύνδεσμο:
http://en.wikipedia.org/wiki/Illegal_number
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου